Stella Maris Gent: "Café, advocatenkantoor en gebedshuis"

In deze vakantiereeks bezoekt Flows elke dag een horecazaak met een link naar de maritieme, transport- of logistieke sector. Hoe gaat het daar na corona? Vandaag Stella Maris in Gent, wiens deuren sinds maart dicht zijn.

Voormalig havenkapitein Dirk Vernaeve (68 - links op foto) trad zopas af als voorzitter van het zeemanshuis Stella Maris in Gent. Hij wordt binnenkort opgevolgd door Peter Van Parys, directeur infrastructuur bij North Sea Port. “Stella Maris is uiteraard een katholieke instelling maar we staan open voor alle geloofsovertuigingen”, legt Dirk uit. “Door de coronacrisis zijn we al de hele tijd gesloten. De zeemannen mogen hun schip niet meer verlaten en dus heeft het weinig zin om onze bar te openen.”

Risicoland

“Sommige zeelui zitten al zestien maanden aan een stuk op hun schip”, zegt André Quintelier (69 - rechts op foto) die al 28 jaar aalmoezenier is bij Stella Maris. “Veel Filippijnen hebben contracten van negen maanden. Als ze net voor de coronacrisis vervangen moesten worden, dan doen ze nu al zeven maanden bij hun contract. Ze verdienen daar natuurlijk aan maar zijn die situatie absoluut beu. Zelfs als ze hun schip zouden mogen verlaten, dan nog zouden ze wegblijven. Ze volgen ook de internationale cijfers en zien België als een risicoland.”

“De taak van onze scheepsbezoekers is nu belangrijker dan ooit tevoren. Zij gaan aan boord en laten de kapiteins voor wat ze zijn, maar praten wel direct met de gewone mensen”, zegt Dirk. “Dan komt regelmatig al eens een en ander aan het licht. Dat kan gaan om spanningen maar ook om gevallen van uitbuiting: zeelui die al maanden niet meer betaald werden, slechte werkomstandigheden enzovoort. In zo’n geval zijn we meteen ook een soort juridische raadgever. We stellen dan samen een dossier op en zorgen dat ze krijgen waar ze recht op hebben. Ik merk dat vrouwelijke scheepsbezoekers vaak nog meer gedaan krijgen dan mannelijke. Er zijn al niet veel vrouwen op schepen en men is al snel iets openhartiger tegen een vrouw.”

Eindig verhaal

Voor het uitbreken van de coronacrisis haalde een shuttle van het havenbedrijf elke dag scheepslui op om ze naar Stella Maris te brengen. Daar is een neutrale gebedsruimte, een toog, een winkel. Men kan hier zelfs gratis kledij meenemen. “We krijgen geen enorme hoeveelheden matrozen over de vloer”, zegt Dirk. “Gemiddeld krijgt onze bar zeventien mensen over de vloer per avond, aangevuld met enkele lokale vaste klanten. André en ik hebben de voorbije jaren regelmatig stevige discussies gehad over onze bar. We moeten ons barpersoneel betalen en dus is het ‘café’ dat we runnen verlieslatend. We vreten door onze reserves heen. Gelukkig staan we er financieel goed voor dankzij verstandige beleggingen door André. We kunnen nog zeker een jaar of vijf verder zonder problemen. Maar we moeten ook realistisch zijn. Eerlijk, persoonlijk denk ik dat zo’n bar een eindig verhaal is. Waarom zouden we dit gebouw niet kunnen omvormen tot kantoren voor onze scheepsbezoekers?”

Zonder barinkomsten moet Stella Maris voorlopig overleven op giften. “Elk schip dat in Gent aanmeert, betaalt in principe een taks van 15 euro die ons toekomt. Niet alle maatschappijen doen mee maar dat levert ons per jaar toch zo’n 60.000 euro op. Daarnaast sturen we brieven rond en die leveren ook giften op. De Zeemanshuizen van Vlissingen en Terneuzen zitten in de problemen. In Zeebrugge gaat het niet veel beter en het pand van Stella Maris in Antwerpen is verkocht. Al bij al staan we er financieel goed voor. Maar we moeten wel nadenken waar we naartoe willen vanaf nu.”

Schroot

“De echt schrijnende toestanden in de havens die ik heb meegemaakt als havenkapitein, zijn gelukkig fel afgenomen. We hebben gevallen gehad van schepen die gewoon achtergelaten werden met personeel aan boord. Die schepen moesten dan ter plaatse openbaar verkocht worden en vaak werden ze in Gent tot schroot verwerkt. Dankzij scherpere internationale wetten is het aantal slechte schepen gelukkig fel verminderd.”

Aalmoezenier André vermoedt dat het nog een hele tijd kan duren vooraleer Stella Maris de deuren weer opent. “Pas als de cijfers terug bij nul aanleunen, zal dat kunnen. Het risico is nu gewoon te groot. Eén besmetting is voldoende om een schip in grote problemen te brengen. We zullen moeten wachten op dat vaccin.”

Stella Maris, Hogeweg 71B, 9000 Gent

Erik De Troyer