Spaans parlement verwerpt hervorming havenarbeid

Het Spaanse parlement heeft het plan van de regering voor een verdere liberalisering van de havenarbeid verworpen. De bonden hebben daarop hun oproep ingetrokken om vandaag en volgende week een aantal dagen te staken.

In de Spaanse kranten wordt gesproken van een “historische nederlaag” voor de regering van premier Mariano Rajoy. Die had het groen licht van het parlement nodig voor zijn ‘real decreto ley’ of koninklijk wetsbesluit die komaf maakt met het bestaande, sterk gereglementeerde havenarbeidsstelsel.

Het draaide anders uit. De ‘ley de la reforma de la estiba’ sneuvelde met 175 stemmen tegen en 142 voor. Alleen de Partido Popular van Rajoy en de Baskische PNV stemden voor. De 33 onthoudingen aan de kant van Ciudadanos deden het voorstel uiteindelijk de das om.

Impasse

Het is de eerste keer sinds 1979 dat die procedure slecht afloopt voor de regering. De toonaangevende krant ‘El Pais’ spreekt van een drievoudige klap voor de minderheidsregering die Rajoy leidt: politiek, economisch maar ook Europees.

Want met de stemming is Spanje in een impasse beland. Het Europees Hof van Justitie veroordeelde het Spaans havenarbeidsstelsel al in december 2014 als strijdig met een aantal grondbeginselen van de Europese Unie. Madrid bleef het dossier voor zich uitschuiven tot de Europese Commissie met de dreiging van boetes kwam zwaaien.

Gebakken peren

Rajoy heeft het onheil voor een deel zelf over zich heen geroepen, vindt professor Eric Van Hooydonk, die het dossier al lang opvolgt. “Zijn Partido Popular controleerde ook de vorige regering, die wel een meerderheid had. Hij heeft het dossier toen laten liggen en zit nu met de gebakken peren.”

“De regering heeft de wet ook niet zo handig verdedigd, door steeds maar te verwijzen naar de onvermijdelijke Europese verplichtingen. Ze heeft niet goed uitgelegd welke voordelen een vrije arbeidsmarkt in de havens met zich brengt: groei voor de Spaanse havens en economie, een versterkte concurrentiepositie tegenover transhipmenthubs in naburige landen (zoals Tanger Med in Marokko, red.) en bijkomende tewerkstelling, ook voor de vele werklozen in Spanje”, oordeelt professor Van Hooydonk.

“Er was nochtans een genereuze regeling in verband met werkzekerheid en brugpensioen uitgedokterd”, voegt hij daar nog aan toe. De laatste voorstellen van de kant van de regering kwamen er wel pas aan de vooravond van de stemming van het parlement. De bonden wezen ze van de hand.

Boetes

Hoe het nu verder moet, is nog niet duidelijk. “Er hangen Madrid zware boetes boven hoofd en voor de Spaanse havens dreigt nu nieuwe rechtsonzekerheid”, stelt Van Hooydonk. Spanje liep al voor 21 miljoen euro aan boetes op. Dat bedrag zal met 134.000 euro per dag verder aandikken.

Spanje heeft volgens lokale persbronnen tot 2 april tijd om de havenarbeid om te vormen. De bevoegde bemiddelaar heeft alle betrokken partijen uitgenodigd om op dinsdag 21 maart rond de tafel te gaan zitten.
Voor de vakbondsorganisatie Coordinadora Estatal de Trabajadores del Mar moet de regering de lessen trekken uit de stemming in het parlement. Zij ziet daarin “een startpunt voor echte onderhandelingen”.

Jean-Louis Vandevoorde