Russische duikboot Zeebrugge gesleept voor reis naar sloop (+ video)

Met spectaculaire precisie werd deze woensdagmorgen in Zeebrugge een Russische onderzeeër na 23 jaar van zijn ligplaats verwijderd. Tot vrijdagmorgen wacht de versleten duikboot op beter weer voor zijn laatste tocht naar sloper Galloo in Gent.

Sinds 1996 was de Russische onderzeeër B-143 Foxtrot een blikvanger van het maritiem themapark Seafront. Op de kop van de oude vissershaven herinnerde het monster van 91,3 meter lang en 7,5 meter diepgang aan de tijd van de Koude Oorlog. Het schip werd gebouwd in 1960 op de scheepswerf Sudomekh in Leningrad. Het kon tot vier dagen ononderbroken onder water blijven en tot 280 meter diep duiken. De 75-koppige bemanning was gemiddeld 90 dagen op missie, dikwijls voor kat-en-muis-spelletjes met Navo-eskaders.

“Gedurende 23 jaar bezochten meer dan 1,3 miljoen mensen de krappe werk- en leefruimtes aan boord. De romp kreeg zwaar te lijden onder de invloed van het zeewater en structureel onderhoud op lange termijn bleek zeer moeilijk. Een voorstel om de onderzeeër een droge museumplaats op de kade te geven, vond bij het Brugse stadsbestuur geen akkoord. Daarom konden we niet anders dan het schip laten slopen”, zegt Sofie Pieters van Seafront.

Gouverneur toeschouwer

Deze woensdagmorgen 12 juni werd de duikboot achterwaarts van zijn plaats weggesleept. Het schip was volledig waterdicht gemaakt en alle tussencompartimenten, deuren en torpedoluiken waren hermetisch afgesloten. Jarenlang rustte de boeg bij laagwater in het slib, dus kon het schip enkel bij hoogwater drijvend verwijderd worden. Alles werd in gereedheid gebracht om het sleepkonvooi – bijna 200 meter lang – in beweging te zetten om 8.00 uur, twee uren vóór hoogtij. Uiteindelijk kon dit pas rond 9.00 uur gebeuren.

Een van de talrijke toeschouwers was West-Vlaams provinciegouverneur Carl Decaluwé. “Ik ben gepassioneerd door militaire vaartuigen. Als op de Noordzee een groot oorlogsschip langskomt, ben ik er altijd bij. Ik mocht ook al eens mee op een oefentocht met een onderzeeër en ik ga af en toe op bezoek bij Galloo in Gent als daar een speciaal militair schip gesloopt wordt. Ik ging daar bijvoorbeeld kijken naar de Fearless, een legendarisch Brits schip uit de Falklandoorlog. Het was mijn droom om deze gigantische duikboot op de kade te bewaren maar dit bleek voor Stad Brugge onmogelijk.”

Absoluut geen routineklus

Het manoeuvreren van de onderzeeër uit de smalle oude vissershaven en doorheen de jachthaven, was een huzarenstukje. Een deel van de ligplaatsen werd vrijgemaakt en op de pontons werden geen mensen toegelaten. “Dit is absoluut geen routineklus. Dit vraagt een zorgvuldige voorbereiding en planning van zowel onze afdeling Scheepvaart begeleiding, Dienst Afzonderlijk Beheer (DAB) Loodswezen en alle andere partners”, zegt Eva Descamps van het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK).

In opdracht van de nieuwe eigenaar Galloo zette Multraship uit Terneuzen voor het trekken de kleine havensleper ‘Bobo’ in, begeleid door twee wendbare vaartuigjes om de onderzeeër met duwwerk op koers te houden. De sleepstudie gebeurde door BMT Survey, scheepsagent was Lalemant en voorts werkten onder meer de Scheepvaartpolitie, havenbestuur en Marine mee.

Maximum 3 beaufort

Na drie kwartier was het konvooi uit de jachthaven gevaren en werd de onderzeeër tegen Kaai 209 aangemeerd. De tocht naar Gent moet volledig bij daglicht gebeuren. Dit was gepland op donderdag 13 juni maar is wegens de slechte weersomstandigheden verplaatst naar vrijdag 14 juni. “Om 6 uur vertrekt de duikboot met de zeeslepers Multratug 9 en Multratug 11. Zowel op de voorste als op de achterste sleepboot zal een kustloods plaatsnemen. Ter hoogte van Vlissingen-Rede worden ze afgelost door een kanaalloods die aan boort van de voorste sleepboot de duikboot veilig en wel naar Gent zal loodsen”, zegt Eva Descamps. Er mag maximum 3 beaufort staan, de golven mogen niet meer dan 1 meter hoog zijn en het zicht moet 2.000 meter bedragen.

Voor dit uitzonderlijk vervoer werd een uitgebreid verzekeringscontract opgemaakt. In geval dat het slechte weer aanhoudt, kan het vertrek opnieuw opgeschoven worden. Gallo wil op de drukke scheepvaartroute geen risico’s nemen. Tot zolang kan de duikboot aan Kaai 209 bewonderd worden, goed zichtbaar vanaf de promenade aan het Visserskruis.

Roel Jacobus