Notteboom: "Rotterdam kwetsbaarder voor coronavirus dan Antwerpen"

De kloof in containeroverslag tussen Antwerpen en Rotterdam verkleint. Dat blijkt uit research van havenexpert Theo Notteboom. Bovendien is Rotterdam kwetsbaarder voor de impact van het coronavirus dan Antwerpen.

Rotterdam verwerkt nog steeds 25% meer teu dan Antwerpen, maar de kloof is nooit kleiner geweest. Tot die conclusie komt scheepvaartexpert Theo Notteboom na een vergelijking van statistieken die een halve eeuw omspannen. In 2008 en 2016 was de doorvoerkloof tussen de twee havens relatief vergelijkbaar (zie grafiek).

Het havensysteem in de Rijn-Schelde Delta (België en Nederland) verwerkte in 2019 28,7 miljoen teu. De Nederlandse mainport Rotterdam, Europa's grootste containerhaven, kende een bescheiden groei van 2,1% tot 14,8 miljoen teu. De tweede grootste containerhaven in Europa – Antwerpen – kende een sterke groei tot 11,8 miljoen teu (+ 6,8%). De Belgische kusthaven van Zeebrugge groeide met 4,8% tot ongeveer 1,7 miljoen teu. North Sea Port – de grensoverschrijdende haven met inbegrip van de havengebieden van Gent, Terneuzen en Vlissingen – bereikte vorig jaar 330.000 teu, een stijging van 49%. Ook Amsterdam groeide met dubbele cijfers, hoewel de totale containeroverslag bescheiden blijft. 

Vóór het midden van de jaren negentig verwerkte Antwerpen minder dan de helft van het volume van Rotterdam. "De concurrentie tussen de twee grootste containerhavens van Europa blijft hevig. Terwijl de focus van beide havens steeds meer verschuift naar duurzaamheid, energietransitie, digitale transformatie en supplychain-efficiëntie, blijven de absolute en relatieve aantallen die geassocieerd zijn met containerverkeer, belangrijke prestatie-indicatoren", klinkt het. 

Kloof 3 miljoen teu 

Notteboom plaatst wel meteen een kanttekening bij de kleiner wordende procentuele kloof: "Rotterdam behandelt nog steeds 3 miljoen teu méér per jaar. Dat is de omvang van een middelgrote haven op Europees niveau. Maar Antwerpen heeft in de afgelopen jaren steevast groeicijfers in de containerbehandeling kunnen voorleggen. Rotterdam kende periodes van nivellering."

Voor 2020 ziet Notteboom opportuniteiten voor Antwerpen. "De crisis rond het coronavirus heeft meer impact in Rotterdam en Hamburg, havens die nog meer dan Antwerpen focussen op China. De ontwrichting is evenwel niet te onderschatten. Sommige studies voorspellen een volumedaling van 20%." Notteboom, die zelf verbonden is aan de universiteit van Shanghai, is al enkele weken noodgedwongen thuis in België door de sluiting van de universiteit.

Twee hubs op 'zakdoek'

Terug naar het grotere plaatje: het scenario waarbij Rotterdam alleen dominant is in de Europese containertrade, mag volgens Notteboom definitief naar de prullenbak. "De andere containerhavens zijn geen tweederangsspelers. Antwerpen loopt in, maar ook Zeebrugge kan aan een revival als containerhaven beginnen. Er is wel degelijk plaats voor twee grote containerhubs in een regio van een zakdoek groot", besluit Notteboom. 

Michiel Leen