Klimaatverandering bedreigt honderden Europese havens

De Europese zeehavens staan in de strijd tegen klimaatverandering in de vuurlinie. Zij kijken aan tegen fors toegenomen risico’s op overstromingen. Zich daartegen wapenen zal handenvol geld kosten, waarschuwt een nieuwe studie.

Het Joint Research Centre van de Europese Commissie publiceerde een nieuw rapport over de impact van klimaatverandering op de transportsector. In dat rapport ligt de focus op de gevolgen voor zeehavens, luchthavens en waterwegen.

Voor honderden Europese zeehavens luidt de stormklok wanneer factoren zoals de stijging van de zeespiegel, de hogere frequentie van zware stormen en hevige regens in beeld komen.

“In totaal lopen 852 havens in 2080 een risico op overstroming. Het aantal zeehavens dat blootgesteld is aan overstromingspeilen van meer dan één meter, zal naar schatting met 80% toenemen tussen 2030 en 2080”, staat in het rapport te lezen.

Noord-Europa

In 2030 dreigt een overstroming met meer dan één meter voor 185 zeehavens, in 2080 voor 334. Die drempel van meer dan één meter is belangrijk omdat een overschrijding ervan het goed functioneren van de havens in het gedrang brengt. Met stijging van het waterpeil van minder dan één meter kunnen zeehavens in de regel vrij probleemloos omgaan.

In 2030 krijgen al 70 zeehavens mogelijk af te rekenen met overstromingsniveaus van meer dan drie meter. In 2080 zijn er dat 109.

Een oplijsting bij naam van die havens geeft het rapport niet, maar door hun ligging kan het niet anders of havens aan de monding van grote stromen of aan de kust zoals Rotterdam, Antwerpen, Bremen, Hamburg en Zeebrugge moeten zich zorgen maken. “De klimaatverandering zal naar verwachting strenger toeslaan in Noord-Europa,” voegt het rapport daar wel aan toe.

Hoge kosten

Overstromingen zullen een flinke duit kosten. Zij kunnen leiden tot de tijdelijke sluiting van havens. Als de haven van Rotterdam één dag dicht moet, kan de totale schade volgens eerdere studies oplopen tot 3 miljoen euro.

Havens aanpassen voor de voorziene stijgingen van het waterpeil is evenmin goedkoop. Om ze te beschermen tegen overstromingen van meer dan één meter is tegen 2030 tussen 250 miljoen en 1,32 miljard euro nodig. Tegen 2080 stijgt de factuur naar 392 miljoen à 2,1 miljard euro.

Aan de ophoging van haventerreinen met een meter hangt een prijskaartje van 15 miljoen dollar per vierkante kilometer vast, becijferde het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) in 1990. De kostprijs voor alle havens samen valt enkel in miljarden uit te drukken.

Dan nog is de kous niet af. Een opgehoogde haven kan lamgelegd worden als zijn intermodale verbindingen onbeschermd blijven, stipt het Joint Research Centre van de Europese Commissie nog aan.

Jean-Louis Vandevoorde