Havenbedrijf Antwerpen ondersteunt IMO met uniform datamodel

De Internationale Maritieme Organisatie tekende een samenwerkingsovereenkomst met de stakeholders voor de verdere digitalisering van de wereldwijde informatie-uitwisseling in de scheepvaart. De Antwerpse haven schuift als lid van IPCSA mee aan tafel.

De Werelddouaneorganisatie (WCO), de Europese economische commissie van de Verenigde Naties (UNECE) en de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) hebben de handen in elkaar geslagen. Onder leiding van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) staan ze samen in voor het onderhoud van het ‘IMO Fal eCompendium’. Dat is een reeks van internationale formaliteiten waaraan men moet voldoen op basis van elektronische berichtcommunicatie, nodig voor een vlot en veilig verkeer van schepen, goederen en personen. 

“Het is een soort ‘handboek’ dat aangeeft welk formulier je moet gebruiken, en welke velden je moet invullen voor een bepaalde formaliteit: de crewlist indienen, de Maritime Declaration of Health of de cargo aan boord aangeven”, vertelt business architect Digitalisation en Port Community Projects van het Havenbedrijf Antwerpen, Nico De Cauwer. 

UNECE Antwerpen

Struikelblok is het ontbreken van een uniforme standaard. “Elke instantie heeft zijn eigen datamodel”, gaat De Cauwer voort. “Stakeholders in de supplychain wereldwijd zoals rederijen, terminals en autoriteiten gebruiken dan ook elektronische standaardberichten gebaseerd op verschillende datamodellen. De Antwerpse havencommunity gebruikt het UNECE-model voor de meeste van onze berichten. In de haven van Rotterdam maken ze dan weer heel sterk gebruik van het WCO-model. IMO heeft daarom de oproep gedaan om rond de tafel te zitten."

Ook IPCSA (International Port Community Systems Association) is op de kar gesprongen. De vereniging telt wereldwijd zo’n vijftig leden, waaronder zowel havenbedrijven als PCS-operatoren (Port Community System) en promoot het gebruik van internationale standaarden. “We vinden het belangrijk dat de haven van Antwerpen op het voorplan treedt”, zegt De Cauwer. “Het is historisch ook gegroeid dat we internationale standaarden belangrijk vinden, en actief deelnemen. Al in 1994 stonden we met de havens van Rotterdam, Le Havre en Hamburg aan de wieg van het elektronisch en internationaal erkende bericht om gevaarlijke goederen te melden.”

IMO Referentiemodel

De Cauwer leidt binnen IPCSA de subcommissie ‘Standards & Technology’. “De nadruk ligt vandaag meer op harmonisatie dan op standaardisatie. Elke instantie heeft zijn eigen focus. Bij UNECE is dat financiën en transport, bij WCO is dat douane. Je kan dan ook moeilijk verwachten dat iedereen zich aanpast aan één specifiek datamodel. Daarom hebben we het ‘IMO Reference Data Model’ gerealiseerd.”

In dit ‘referentiemodel’ wordt een eenduidige definitie van een bepaald element vastgelegd. “De naam van een schip is een vrij eenvoudig element. De actuele aankomsttijd van een schip in een haven is minder vanzelfsprekend”, vertelt De Cauwer. “In de haven van Antwerpen is de definitie van de aankomsttijd het moment dat het schip het havengebied binnenvaart. Voor de douane is dat wanneer het schip aan de kade ligt en ze kunnen inspecteren.”

“Grote rederijen zoals MSC of CMA CGM zullen afhankelijk van de bestemming nog steeds verschillende berichten moeten maken, maar de terminologie is dan wel al eenduidig”, gaat De Cauwer voort. “Dat is wat we trachten te bereiken. Het IMO Referentiemodel geldt als een leidraad die je kan gebruiken in het mappen of converteren van berichten van het ene datamodel in het andere."

Operationele data

Voor de haven van Antwerpen is De Cauwer projectleider bij UNECE om het IMO referentiemodel door te vertalen naar het UNECE-datamodel. Daarnaast is De Cauwer met IPCSA ook actief in de IMO-werkgroep EGDH (Expert Group on Data Harmonisation). “We concentreren ons met het ‘Fal eCompendium’ nu ook meer op het toevoegen van operationele data, en niet alleen maar administratieve. Dat gaat bijvoorbeeld ook over welke ligplaats, welke meerpaal enzovoort. Dat is nuttige operationele informatie voor de havenautoriteit.” 

Ook het WCO, UNECE en ISO werken hier samen met IPCSA aan mee. 

Julie Desmet