België Europees kampioen 'coke vangen'

Het aantal cocaïnevangsten in de Europese Unie heeft recordhoogtes bereikt, weet het Europees drugsobservatorium EMCDD. In 2017 werd in de EU meer dan 140 ton coke onderschept, dubbel zoveel als in 2016. België is de Europese koploper, met 45 ton.

Het aantal cocaïnevangsten in de Europese Unie zit al een tijdje in de lift, en dat was ook in 2017 het geval. De stijging is spectaculair. In 2017 werden 104.000 cocaïnevangsten gedaan, tegenover 98.000 in 2016. In ton is de toename nog opvallender: 140,4 ton van het goedje werd onderschept, in 2016 was dat met 70,9 ton maar de helft.

Opvallend vaak containerschip

Vooral de havens zijn een belangrijke toegangsweg. De toename van het aantal verhandelde drugs via containerschepen is opvallend, klinkt het. België is een van de landen waar sinds 2014 een merkbare toename in het aantal ton onderschepte cocaïne werd opgetekend. Het was in 2017 zelfs de Europese koploper met 45 ton. Daarna volgen Spanje (41 ton), Frankrijk (17,5 ton) en Nederland (14,6 ton). De haven van Antwerpen zit daar voor iets tussen. De stad hoort samen met Amsterdam, Bristol en Barcelona bij de Europese steden waar het rioolwater de meeste deeltjes cocaïne bevat. Ons land is ook berucht voor de productie van amfetamines en MDMA, die vooral in België, Nederland en in mindere mate Polen gebeurt.

'Callcenter' voor drugs 

Het Europees drugsobservatorium waarschuwt tegelijkertijd voor een 'reorganisatie' in het aanbod van de drugs. De cocaïnehandel wordt alsmaar concurrentiëler, met kleinere groepjes dealers en individuen die zich steeds meer op sociale media of het 'darknet' richten voor klanten. Ze maken daarbij gebruik van marketingtechnieken, zoals 'callcenters' voor drugslevering en snelle en flexibele drugkoerierdiensten. Het drugsobservatorium noemt dat de potentiële 'uberisering' van de cocaïnehandel, naar analogie met de Amerikaanse taxi-app Uber: "een competitieve markt waar verkopers elkaar beconcurreren met bijkomende diensten, zoals snelle levering en andere aanvullende diensten buiten het product zelf."

Heroïne en cannabis in opmars

Niet alleen cocaïne is trouwens in opmars in de EU. Ook voor heroïne is het aantal onderschepte ton in 2017 gestegen, zij het minder spectaculair. Het ging om 5,4 ton, een ton meer dan een jaar eerder. Cannabis is nog altijd de meest gebruikte illegale drug in Europa. Ongeveer 1% van de volwassenen in de EU gebruikt dagelijks of bijna dagelijks cannabis. Nieuw is dat de drug de belangrijkste oorzaak is voor nieuwe patiënten in de gespecialiseerde drughulpverlening.

"We hebben een meer gecoördineerde benadering nodig, die zowel aanbod als vraag aanpakt", reageert uittredend eurocommissaris van Binnenlandse Zaken Dimitris Avramopoulos. "Onze inspanningen hebben effect, maar we moeten ons meer richten op de digitale verhandeling van drugs."

Michiel Leen