Nieuwjaarsbrief Patrick Verhoeven (IAPH)

In deze reeks keken veel auteurs hoopvol naar 2021. Ook voor Patrick Verhoeven, directeur van IAPH (International Association of Ports and Harbors), is 2021 een belangrijk jaar. Dit jaar vindt in Antwerpen de World Ports Conference plaats.

In de laatste nieuwjaarsbrief die ik schreef, beloofde ik heel waarschijnlijk om mijn best te doen op school, goed te zijn voor mijn naasten en gelijkaardige voornemens. Ik denk dat ik in die persoonlijke ambities wel min of meer geslaagd ben. Goede intenties formuleren in naam van de wereldorganisatie van havens is een ietwat uitdagendere opgave natuurlijk, en al zeker te midden van een mondiale crisis waar vooralsnog geen einde aan lijkt te komen.

Deze crisis heeft aangetoond dat de maritieme sector voorlopig weerbaar is. De COVID-19-havenbarometer die we sinds april publiceren, toont verhoogde druk op verschillende fronten en met aanzienlijke regionale verschillen. Maar algeheel blijft de maritieme logistieke keten operationeel. De relatief goede jaarcijfers van de Antwerpse haven illustreren dit. Dat hebben we in de eerste plaats te danken aan de mensen die deze keten draaiende houden, te water en te land.

Familie

Het is daarom onbegrijpelijk dat het wisselen van scheepsbemanningen zo problematisch blijft. Ondanks gedetailleerde protocollen, uitgewerkt door de sector en actief ondersteund door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), onderschatten sommige overheden en commerciële partijen nog steeds de zware fysieke en mentale beproevingen van deze mensen die zo essentieel zijn voor het goed functioneren van de wereldeconomie. Laat dit meteen het eerste voornemen voor 2021 zijn: de collectieve druk verhogen om zeelui, waar ook ter wereld, weer bij hun families te brengen.

Digitalisering

Een ander zwak punt dat aan het licht kwam door de crisis, is de ongelijke ontwikkeling van de digitalisering. Ondanks de opgang van smart ports, verloopt de communicatie tussen wal en schip in heel wat havens nog altijd op artisanale wijze. We publiceren deze week de resultaten van een enquête over de elektronische basisvereisten die nu al verplicht zijn door de IMO. Ongeveer een derde van de havens die deelnamen aan het onderzoek heeft deze vereisten geïmplementeerd, een derde is ermee bezig en een derde is er nog niet aan begonnen. De helft van de respondenten schat dat het nog meer dan een jaar zal duren voor ze compatibel zijn. Daarmee is ons tweede voornemen voor 2021 ook duidelijk: ervoor zorgen dat die digitale kloof zo snel mogelijk gedicht wordt. Een eerste stap die we al gezet hebben in samenwerking met de Wereldbank maken we deze week bekend.

Brandstoffen

Ten slotte noem ik nog de energietransitie van de maritieme sector. IMO heeft vooropgesteld om tegen 2050 de broeikasgasuitstoot van scheepvaart met 50% te verminderen tegenover 2008. Uit haar jongste Greenhouse Gas Study blijkt dat de huidige maatregelen duidelijk onvoldoende zijn om dat streefcijfer te halen. De ultieme oplossing is de grootschalige commerciële toepassing van alternatieve brandstoffen zoals waterstof en ammonia. Volgens het Global Maritime Forum zijn daar investeringen van minstens 1 biljoen dollar voor nodig. Slechts 13% daarvan heeft betrekking op schepen, de rest moet gebeuren in de toeleveringsketen, inclusief bunkerinfrastructuur in havens. 60% van de wereldwijde bunkerverkoop is geconcentreerd in zes landen. Ons goede voornemen: de samenwerking tussen de grote bunkerhavens op gang trekken, in dialoog met de scheepvaart- en energiesectoren.

Deze goede voornemens zijn iets ambitieuzer dan die van mijn laatste nieuwjaarsbrief, nu een kleine veertig jaar geleden. We kunnen ze dan ook niet allemaal in één jaar realiseren, maar IAPH wil er werk van maken en is er ook al effectief mee begonnen. Een laatste goed voornemen wil ik persoonlijk wel dit jaar gerealiseerd zien: samen met het Havenbedrijf Antwerpen de uitgestelde World Ports Conference op 21-25 juni in deze wonderbare havenstad houden, virtueel waar het moet, live waar het kan.

Ik wens u allemaal een gezond en voorspoedig 2021!

Patrick Verhoeven, Managing Director - International Association of Ports and Harbors (IAPH)