Nieuwjaarsbrief Kristian Vanderwaeren (administrateur-generaal douane)

In onze reeks nieuwjaarsbrieven kijken sleutelfiguren uit de logistieke sector terug naar 2019 en vooruit naar 2020. In deze reeks mag een belangrijke speler zoals de douane niet ontbreken. Hierbij de brief van Kristian Vanderwaeren.

“Difficult to see. Always in motion is the future” - Jedi meester Yoda (Star Wars)

De wereld van de douane is in volle verandering: internationale vrije handel is geen zekerheid meer, handelsoorlogen vandaag tussen US en China, morgen tussen US en Europa, oorlogen in het Midden-Oosten, brexit en de impact op de Europese Unie, toenemende dreiging van de 'war on drugs', dreiging van mogelijke terreuraanslagen, de oproep van diverse landen om milieuschadelijke uitvoer en de negatieve gevolgen van de handel voor de bedreigde fauna en flora, in te dijken, EU Green Deal met onder meer haar zoektocht naar carbon tax, de doorbraak van nieuwe technologie (face/product recognition, artificiële intelligentie enzovoort).

Evenwicht

Dit alles samen met de maatschappelijke roep naar meer toezicht en grenscontroles ter bescherming van onze maatschappij, maakt dat de douane op zoek moet naar een nieuw evenwicht tussen enerzijds faciliteren en anderzijds controleren ter bescherming. De hedendaagse WTO handelsregels, de huidige douanewetgeving, de organisatie van de Europese douane-unie, de samenwerking tussen overheden en nationale douaneadministraties, systeemgebaseerde interactie tussen bedrijven en de douane versus transactionele interactie ... alles dient hervormd te worden om de wijzigingen in onze maatschappij (bijvoorbeeld miljoenen e-commerceaangiften per dag, wisselende sanctiewetgeving) en de vragen van onze bevolking (bijvoorbeeld stoppen van invoer van cocaïne en illegale handel) het hoofd te bieden.

Speerpunten

Om die hervormingen vorm te geven zal de douane blijven inzet op drie speerpunten: facilitering van de handel, bescherming van de samenleving en modernisering van onze wetgeving, werking en organisatie.

Faciliteren

Het faciliteren van de handel zit in het DNA van de douane. De douane heeft zijn volle gewicht in de schaal gegooid om de investering in het Alibaba-fullfillmentcenter naar België (Bierset) te halen! Mede om dat mogelijk te maken werd het e-commerceaangifteplatform, BE-GATE, gelanceerd waardoor operatoren snel en eenvoudig de procedures bij in- en uitvoer kunnen afhandelen. In 2019 werd het transversaal kenniscentrum opgericht binnen de FOD Financiën om Customs Competence Centers (3C) van internationale bedrijven te ondersteunen. Onze PLDA/NCTS-applicaties werden en worden verder aangepast om op 1 januari 2021 voorbereid te zijn op de afschaffing van de vrijstelling van de btw op kleine zendingen bij invoer. De facilitering gaat eveneens gepaard met verdere digitalisering van onze processen en documenten. In 2020 zullen de economische operatoren een belangrijk deel van hun douanevergunningen elektronisch kunnen aanvragen (project ‘KIS-SIC’). Inzake de digitalisering zullen we ook in 2020 blijven inzetten op de digitale platformen van haven en luchthaven, om het logistieke in-/uit-/doorvoerproces zo transparant mogelijk te maken. Daarnaast blijven we het Nationaal Forum verder uitbouwen als overlegplatform.

Beschermen

De douane moet de samenleving ook beschermen. Daarom is en blijft de strijd tegen drugsinvoer een prioriteit. Een studie van de Universiteit van Antwerpen en IMEC gaf aan wat de meest geschikte technologieën zijn om een 100%-drugsscreening van containers uit Zuid-Amerika te bereiken, zonder vertraging van het logistieke proces. In 2020 zullen we onderzoeken hoe we die technologieën, waaronder artificiële intelligentie, concreet in onze processen kunnen integreren. Volgend jaar zullen we eveneens de strijd tegen fraude voortzetten, vooral op het gebied van onderwaardering (douane), illegale productie van accijnsproducten en export (afval)criminaliteit.

Brexit

Wie douane zegt, zegt brexit. De brexit wordt materieel en handel met het Verenigd Koninkrijk zal na de overgangsperiode (eind 2020?) aanleiding geven tot in- en uitvoerformaliteiten! De Belgische douane is hierop voorbereid: de nodige inspanningen werden geleverd inzake aanwervingen, onze computertoepassingen zijn 'brexitproof' en talrijke voorlichtingsacties (ondermeer brexit-callcenter) leidden tot 5.000 extra EORI-nummers.

Goede trouw

Modernisering is ook cruciaal. Nieuwe technologieën zullen immers onze controleprocessen in de havens, luchthavens en controles op de openbare weg fundamenteel veranderen! Ook onze wetgeving dienen we te moderniseren. Om die reden zal de Algemene Wet inzake Douane en Accijnzen (AWDA) volledig worden herzien. In 2019 werd onze wet  aangepast aan het nieuwe EU Douanewetboek, andere aanpassingen staan in de steigers en een studie werd gelanceerd ten einde ons sanctiebeleid te hervormen. Het begrip 'goede trouw' wordt met de brexitwet ingevoerd. In 2020 zullen we op dit elan doorgaan, met name door het uitwerken van een MoU (memorandum of understanding, red.) met beroepsorganisaties en het opstarten van de werkzaamheden voor de codificatie van de accijnzen. Dit mede met het oog op de mogelijke invoering van een Europese CO2-accijnsbelasting.

Zonder angst

Samengevat: belangrijke realisaties, maar nog heel veel te doen. Maar laat er geen twijfel over bestaan: voor het komende jaar wens ik dat het bedrijfsleven en de douane zonder angst doorgaan op de ingeslagen weg van facilitering en beveiliging van de logistieke keten.

Tot slot wil ik al onze klanten, al onze stakeholders, onze voorzitter van de FOD Financiën Hans D’hondt en vooral onze minister Alexander De Croo danken voor het vertrouwen die zij het voorbije jaar gesteld hebben in alle medewerkers van de Belgische douane!

Kristian Vanderwaeren, administrateur-generaal van de Algemene Administratie van Douane en Accijnzen

N.v.d.r.: Kristian Vanderwaeren is ook aanwezig als spreker op het event Flowsbreakfast 'Wake-upcall douane' van dinsdag 11 februari. Niet te missen!

 

U krijgt ook de nieuwjaarswensen van onze partner

www.msc.com