Kurt Callaerts (ACV): “Als vakbond flexibel, maar geen blanco cheque”

De redactie zoekt elke week iemand op die ons een dieper inzicht kan geven in de actualiteit. In dit weekendinterview spreken we met Kurt Callaerts, nationaal ACV-verantwoordelijke voor de maritiem en de luchtvaart.

Binnen de vakbonden in ons land is Kurt Callaerts (44) nationaal ACV-verantwoordelijke voor onder meer de FOD Mobiliteit & Vervoer, het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK), havenarbeiders, koopvaardij, visserij, binnenvaart, luchthavenuitbaters, vliegmaatschappijen, verkeersleiders, handling en noem maar op. En dat écht nationaal. 

Flows: In deze kolommen waarschuwde Christian Leysen dat na corona de sociale partners – u dus – zich ‘minder rigide’ zullen moeten opstellen. 

Kurt Callaerts: “Er is zoiets als sociaal overleg. Zowel in deze crisis als in het postcoronatijdperk is regelmatig overleg op alle niveaus van enorm belang. Tussen de lijnen van de vele coronawetten en -KB’s door, is trouwens duidelijk dat de overheid daarop rekent omdat veel op sectoraal of bedrijfsniveau moet worden geconcretiseerd.”

“In een aantal sectoren loopt dat overleg vlot, in andere wat minder. In de sectoren die ik volg, loopt dat behoorlijk goed. Bij de havenarbeiders tekent zich bijvoorbeeld een probleem af inzake de bijpassing van de overheid voor wie door corona een dag tijdelijk werkloos is. Losse havenarbeiders die in de reguliere werkloosheid vallen, krijgen die premie niet terwijl zij toch ook het slachtoffer zijn van de epidemie. Die ongelijkheid komt ongetwijfeld op tafel.”

“Ik wil hier vooral zeggen dat wij ons als vakbond in het overleg al zeer flexibel hebben opgesteld. Wij hebben snel en minder formeel tal van maatregelen gesteund om positief door deze periode te geraken: bijvoorbeeld bij skeyes, bijvoorbeeld bij seafoodbedrijf MOWI in Brugge, bijvoorbeeld bij de DAB Vloot en het loodswezen. Maar laat ons duidelijk zijn: flexibel ja, maar wij geven de werkgevers geen carte blanche. Wij willen ervoor zorgen dat medewerkers overal in veilige omstandigheden hun job kunnen blijven uitoefenen, we gaan optimaal voor jobbehoud en voor het faciliteren van een doorstart. Maar blanco cheques geven, no way!”

Christian Leysen stelt dat wat nu kan, definitief moet worden …

“Mijnheer Leysen hoopt blijkbaar dat we onze soepele en de specifieke maatregelen voor deze moeilijke periode, gewoon zullen doortrekken. Het eerste en laatste woord is daar waarschijnlijk nog niet over gezegd. In veel sectoren zal deze crisis sporen nalaten, dat is zeker.”

“Maar ik heb geen glazen bol. Er zijn voorlopig meer vragen dan zekerheden. Wat als er nog een tweede coronagolf komt? Wat als de handelsoorlog tussen de VS en China verder escaleert? Wat zal Europa beslissen? Zal Europa sowieso functioneren?”

“De situatie is ernstig. De economie krijgt klappen. Het wordt geen terugkeer naar de orde van de dag. Dat de luchtvaart zwaar in crisis zit, is duidelijk. Bij de mondiaal georganiseerde maritieme sectoren komen de effecten met vertraging, maar de signalen zijn er: de laatste weken steeg de werkloosheid bij de losse havenarbeiders tot 1.200 per dag en meer. Bij de vaste havenarbeiders stelt het probleem zich stilaan ook meer en meer. Zo heeft men zelfs kaderleden in tijdelijke werkloosheid geplaatst.”

“Zeker in moeilijke tijden willen we ons soepel opstellen. Wij zijn wel degelijk van het standpunt dat als het goed gaat, we ons deel van de koek eisen maar als het slecht gaat we onze verantwoordelijkheden opnemen. Maar het kan niet zijn dat we de sociale afspraken en de cao’s overboord gooien en de coronamaatregelen als maatstaf gaan copiëren.”

“De havenarbeid is blijven doorgaan. Meer zelfs: de wet op de havenarbeid en ons systeem in de havens heeft nu meer dan ooit haar voordeel bewezen omdat ze flexibiliteit biedt in pieken én dalen. Het is zo’n subliem systeem dat het ook de luchthavens zou kunnen inspireren.”

Komaan, dokwerkers in vliegtuigen?

“Wat is uiteindelijk het verschil tussen de goederenafhandeling op de luchthaven en het stukgoed in de haven? Er is bijvoorbeeld het probleem op de Oostendse luchthaven dat men niet makkelijk genoeg personeel ter beschikking krijgt om vliegtuigen te laden en te lossen. Waarom zou men daar geen pool van arbeiders kunnen maken? Of zelfs de havenarbeiders van Zeebrugge aanspreken?”

“Als ACV zijn we vragende partij om in de luchthavensector te komen tot één paritair comité in plaats van de resem aan afzonderlijke comités nu. Ik pleit dus voor één paritair comité met een systeem van délégués zoals nu in de haven. De veiligheid, arbeidsomstandigheden en kwaliteit zouden er wel bij varen.”

Brussels Airlines vraagt België inmiddels 290 miljoen euro overlevingssteun?

“Ik vrees dat die steun nodig zal zijn in heel wat sectoren van de luchtvaart. Laat me in herinnering brengen dat nog voor corona, Brussels Airlines al voor een zware reorganisatie stond. Tegelijk moet men zich realiseren dat de luchthaven, na de haven, de tweede economische motor is van het land. Daarvan zijn onze home carriers Brussels Airlines en TUI Airlines vandaag de kern.”

“Als je de verliezen bekijkt moet je ook kijken naar de luchthavenuitbater Brussels Airport en bij skeyes (het vroegere Belgocontrol). Dat zijn cruciale schakels die in tegenstelling tot Brussels Airlines – dat zijn toestellen aan de grond houdt – moeten blijven functioneren. Luchthavens en verkeersleiders, technici en meteodiensten blijven werken met een minimumbezetting.”

“De overheid moet dus goed nadenken over hoe ze kan steunen en welke steun ze kan leveren. Mijn voorkeur gaat uit naar een steun met return in aandelen zodat de overheid een vinger in de pap houdt of krijgt, zeker in deze sleutelbedrijven. Vergelijk het met de steun die destijds geleverd werd aan de banken. Sommige bedrijven, zoals Lufthansa, zullen dat niet graag horen maar voor niets gaat de zon op.”

Ryanair kondigt al meteen ontslagen en sluitingen aan …

“Ryanair wou nooit van vakbonden weten maar koppelt aan zijn komst meestal hoge steuneisen van de luchthavens en overheden. Nu het moeilijk gaat, wil Ryanair wél tijdelijke maatregelen op sociaal vlak. Het kondigt ontslagen aan terwijl die maatregelen er net zijn om mensen in dienst te houden.”

“Wereldwijd vallen nu klappen in de luchtvaart en waar het luchtverkeer hervat, gebeurt dat zeer traag. Binnen Europa blijven de onbekende factoren: wie zal op reis mogen gaan? Naar welk land? Wat zijn de reisadviezen?”

Zal de digitalisering definitieve gevolgen hebben op de arbeidsregeling?

“Als vakbond moeten we ons voorbereiden op de nieuwe manier van werken met telewerk, teleconferenties, thuiswerk enzomeer. Dat klonk allemaal heel futuristisch, nu is het er. Ook binnen de vakbond hebben we nu meer contacten via de digitale kanalen. Zo hebben wij bijvoorbeeld een dagelijks digitaal werkoverleg. Dat heeft zijn voor- en nadelen.”

“Maar aan telewerk zijn ook nadelen verbonden. Dat moet een werkgever beseffen. Zelf stel ik vast dat je niet meer de rechtstreekse impact ziet. Echt sociaal contact is én blijft belangrijk. Zowel in privésfeer als op het werk. Je zag nu al hoezeer veel werknemers ernaar verlangden hun collega’s en hun teams terug te zien, hoe ze verlangden naar de smalltalk aan de koffieautomaat. Ook lichaamstaal, die dikwijls meer zegt dan woorden, kan je niet capteren via telewerk. Trouwens, hoe verder de sociale afstand, hoe minder solidariteit er voor én tussen collega’s dreigt.”

Paul Verbraeken