Havenveteranen bezoeken restauratie vlotkraan 9 in Antwerpen (+foto's)

Een groep enthousiastelingen bracht een bezoek aan de restauratiewerken van vlotkraan 9. Gidsen van dienst: Waander Devillé, conservator van de maritieme collectie van het MAS en Paul Van Schoors, erfgoedkenner en bezieler van de kranencollectie. 

Vlotkraan 9 is de laatste overgebleven drijvende kraan op stoomenergie uit de Antwerpse haven. De kraan wordt beheerd door het Museum aan de Stroom (MAS) en ligt in het droogdok van Enigine Deck Repair voor laswerken aan het ponton. Stukje bij beetje wordt de oude mastodont, die jarenlang in het Bonapartedok lag, in haar vroegere glorie hersteld. 

Stoom 

Vlotkraan 9 is de laatste van een reeks van vier die in 1950 in werking werd gesteld. Tegen de trend van die tijd in werden ze nog aangedreven door een stoommachine en niet door diesel. Vlotkraan 9 kreeg in de jaren '80, vlak voor ze buiten dienst werd gesteld, nog een nieuwe stoominstallatie geïnstalleerd. Een voordeel voor de restaurateurs, want verder is er werk genoeg aan het gevaarte. In de loop der jaren werd er al wat aan opgelapt, maar in 2018 werd een beheersplan opgesteld en ook Vlaams geld toegezegd voor structurele werken. Bij Engine Deck Repair wordt bijvoorbeel de bodemplaat van het ponton bijgewerkt. Omdat er in het verleden al aan gelast werd, mogen ook de nieuwe herstellingen gelast worden. Engine Deck repair kwam als beste uit de aanbesteding en gaat de uitdaging enthousiast aan. Het bedrijf heeft wat met erfgoed: verschillende gebouwen op de site zijn beschermd en in de huidige werf geïntegreerd. 

Straffe verhalen

Het publiek, een dertigtal mensen sterk, bestond uit een brede waaier betrokkenen en sympathisanten. Bij hen ook Louis Pauwels en Leo Frederickx (foto 2), twee mannen die respectievelijk als kraanman en stoker nog op de vlotkranen hebben gewerkt. Aan sterke verhalen geen gebrek. "Ik ben nooit bang geweest aan boord", zegt Louis. "Zelfs wanneer we zo moesten manoeuvreren dat het water over het dek sloeg. Soms kon je niet anders dan de grijper van de kraan ver uit te laten zwieren om in de verste hoeken van het ruim te raken. Je kon maar hopen dat de mensen in het ruim uit de buurt van die grijper bleven." Kameraderie was er aan boord genoeg, al was niet altijd iedereen even ijverig. "Zo'n vlottende kraan had bijvoorbeeld ook een kapitein aan boord. Wat had zo'n man te doen? Vooraan en achteraan hing zijn kraan vast aan een sleper. Het is niet dat je dan veel te zeggen hebt he. We hadden ook één collega die 's nachts pianist was in een bar op de Grote Markt. Die kwam op het werk vooral bekomen van zijn nachtelijke avonturen." 

Nieuwe aanwinst

Voor het werk van stokers als Leo heeft Louis groot respect: "We waren van jullie afhankelijk voor de technische werking van de kraan, en dus voor onze veiligheid. Dan moest je wel goed kunnen samenwerken." Leo heeft voor Waander en Paul nog een onverwacht souvenir meegebracht: een replica van de vlotkraan die jarenlang in het lokaal van de kraanmannen stond. Zo kunnen de conservatoren de werf verlaten met een nieuwe aanwinst voor de collectie. 

Michiel Leen