"In Antwerpen doen we dat zo" werkt niet in Nederland

De grens tussen België en Nederland mag dan geen taalgrens zijn, cultuurverschillen zijn er genoeg. Ook in het zakenleven. De NKVK overbrugt de kloof met een workshop voor zakenlui.

Vraag een gezelschap van Belgen en Nederlanders hoe ze over elkaar denken en de clichés vliegen gezwind heen en weer. Nederlanders zijn direct en zelfverzekerd op het onbeleefde af, gladde verkopers en behept met een voorliefde voor transparantie. De Belgen zijn gezellige Bourgondiërs, een tikkeltje vals bescheiden en niet de meest georganiseerde, en ga zo maar door. Dat leidt soms tot strubbelingen in het zakenverkeer tussen de twee buurlanden, en daar wil de Nederlandse Kamer van Koophandel in België en Luxemburg (NKVK) iets aan doen. Wij legden ons oor te luisteren bij de workshop 'Verschillen in Zakendoen België-Nederland', die de vereniging deze week organiseerde in Brecht.

Vergadercultuur

Directeur Tom Vansteenkiste onderzoekt, op basis van wetenschappelijk onderzoek én ervaringen van zakenmensen uit beide landen, waar de verschillen zitten en hoe die overstegen kunnen worden. Grosso modo zijn de verschillen: de Belg heeft meer behoefte aan risicovermijding dan de Nederlander, de machtsafstand in de verhouding tussen oversten en ondergeschikten is in België groter dan in Nederland en de bedrijfscultuur is “masculiener”. In België is er minder gepolder — zeg maar minder overleg met heel veel partijen — en minder gepalaver. Er is meer top-down. De Nederlanders houden dan weer van duidelijke afspraken en zijn minder vertrouwd met de indirecte stijl van communiceren en beslissen die in België de cultuur uitmaakt. Een voorbeeld: in een Belgische vergadering geldt een stemverheffing als een ware ruzie, in Nederland hoort ze gewoon bij de discussie. Dat betekent ook dat Nederlanders moeten leren dat een Belg die zijn mond niet opentrekt tijdens de discussie, de Nederlander nog niet meteen gelijk geeft.

Omgekeerd kunnen de Belgen maar beter onthouden dat de harde, directe toon van de Nederlander in onderhandelingen niet persoonlijk bedoeld is. Hetzelfde geldt voor de cassante Nederlandse humor. 'No hard feelings' is een goed adagium om na een pittige onderhandeling voor ogen te houden. 

Contract versus contact

De Belgen zijn in de meerderheid in Brecht, al hadden zich wel een aantal Nederlanders aangemeld. Voor de Nederlandse zakenman Rick Boeijen, die al jaren zakendoet in België, is de workshop vooral een gelegenheid om meer inzicht te krijgen in de Belgische gevoeligheden. "Ik wil bijvoorbeeld weten of ik voor de vertegenwoordiging in Wallonië een tweetalige Vlaming kan inzetten, of toch liever een geboren en getogen Waal." De consensus is dat een 'echte' Waal beter is. Een hoorcollege over de woelige taalverhoudingen in ons land blijft de Nederlander nog net bespaard. 

Maar de Nederlanders leren hier vooral de Belg te 'lezen'. “Voor de Belg is het contact belangrijker dan het contract”, zegt Vansteenkiste. Waaruit volgt: een Belgische zakenlunch is dikwijls uitgebreid en de conversatie gaat pas bij het dessert over de zaken. De Nederlanders nemen een slaatje (al dan niet met een glaasje melk) en klappen meteen hun laptops open.

Over de oorzaak van de cultuurverschillen kun je lang palaveren. Grosso modo is België eerder Latijns in zijn bedrijfscultuur, Nederland neigt meer naar het Scandinavische model. Hoe dat komt? Ach, als we die kant opgaan komen we meteen weer uit bij de val van Antwerpen in 1585, het verschil tussen katholicisme en protestantisme, en zitten we hier morgen nog. 

Niet onoverkomelijk 

Als u maar voor ogen houdt: onoverkomelijk zijn de cultuurverschillen niet, en met de juiste tips en tricks hoeven ze geen issue te zijn. Of je nu zaken doet als Belg in Nederland of omgekeerd, steeds geldt dat je je moet aanpassen aan de lokale markt. “In Antwerpen (of België) doen we dat zo”, zal geen indruk maken. Let als Belg in Nederland vooral op de samenwerking met Nederlandse partners, zet meteen in op de scherpste prijs en verzorg je digitale communicatie tot in de puntjes. Qua taalgebruik kun je maar beter to the point zijn: laat desnoods je promotionele teksten voor de Nederlandse markt door een Nederlands bureau bewerken. Weet dat in Nederland een 'ja' een 'ja' is, en geen verdoken 'ja, maar'.

En neem uw Nederlandse zakenpartners op tijd mee uit lunchen. Daar krijgen ze in Nederland amper de kans toe. Die gezellige Belgen toch.

Michiel Leen