OPINIE: Zeebrugge politiek kerkhof

Roel Jacobus

Zeebrugge werd een politiek kerkhof voor havenvoorzitter Renaat Landuyt (SP.a) en zijn rumoerige uitdager Pol Van Den Driessche (N-VA). Derde hond CD&V ging lopen met het burgemeesterschap en de sleutels voor de toekomst van de haven.

Roel Jacobus

Eerst de feiten: de gemeenteraadsverkiezingen in Brugge werden gewonnen door CD&V met 31,9%, vóór sp.a (19,4%), Open Vld Plus (13,3%), N-VA (11,7%), Groen (10,8%) en Vlaams Belang (9,2%). De twee partijen die zich expliciet profileerden op de haventhematiek, beten zich de tanden stuk: sp.a (-7,2%) en N-VA (-8,1%). CD&V-lijsttrekker Dirk De fauw wordt burgemeester in een coalitie sp.a en Open Vld Plus. Huidig burgemeester en havenvoorzitter Renaat Landuyt wordt geen schepen.

Het stond in de sterren geschreven: wie zich in het politieke mijnenveld Zeebrugge begaf, kon niet ongeschonden uit de stembusslag komen. Daarvoor zijn de tegenstellingen over waar het met de haven en haar omgeving naartoe moet te groot. Tot ver buiten de regio heersen geanimeerde discussies over de inplanting van de tweede zeesluis en hoe ver de aangekondigde samenwerking moet gaan. Daar kwam de gepeperde saus van de humanitaire kwestie van de transmigranten.

Zeebrugge of Brugge?

Door zijn functie van havenvoorzitter – en vooral door de manier waarop hij die invulde – was het politieke lot van burgemeester Landuyt onlosmakelijk verbonden met Zeebrugge. Bij zijn aantreden zes jaar geleden had hij resoluut het voorzitterschap opgeëist en hij streefde naar een sterkere band tussen de stad en de haven. Hoezeer hij bepaalde havenspelers soms de kast op joeg door steevast te spreken van de haven Brugge en niet Zeebrugge, was zijn intentie om hierdoor een groter maatschappelijk draagvlak voor de haven te scheppen oprecht. Hij had een bijdrage in de verbeterde ontsluiting via de N31 en de nieuwe snelweg A11. Hij promootte het idee voor het omvormen van de kanaaldoortocht tot Stadsvaart. Met de ABC-toren boven de cruiseterminal kreeg Zeebrugge een schitterend ‘belfort’. Begin dit jaar doorbrak Landuyt ook een heilig huisje met de verrassende mededeling dat de Brugse en Antwerpse stads- en havenbesturen gestart waren met samenwerkingsbesprekingen over 'alles'.

Hij stond wel met de handen op de rug gebonden in het meest schrijnende politieke thema in Zeebrugge: de transmigrantenstroom richting Verenigd Koninkrijk. De havenbedrijven, bevolking en politiek zijn in de ban van een explosieve mix van cijfers en percepties. In dit klimaat tikte het N-VA trio minister Jan Jambon, staatssecretaris Theo Francken en plaatselijk lijsttrekker Pol Van Den Driessche driehoekjes om de doelkansen voor zichzelf te houden. In een strak getimede opbouw naar de gemeenteraadsverkiezingen, stuurden ze mondjesmaat politionele versterking. Als kers op de taart lanceerde N-VA het idee van een gevangenisponton. Dit bleek echter voor veel havenbedrijven en bewoners een brug te ver.

Zeesluis splijtzwam

NV-A had zich bij monde van Van Den Driessche al langer op de haven geprofileerd, geruggensteund door zijn partijgenoot Vlaams minister van Openbare Werken en Mobiliteit Ben Weyts. Via deze connectie openbaarde geslepen politieke vos Van Den Driessche meermaals als eerste havengerelateerde informatie. NV-A Brugge was ook de enige die steun gaf aan de voorkeur van Ben Weyts voor de Visartsluis als locatie voor de nieuwe zeesluis. Dit terwijl tal van bewoners en betrokkenen – zelfs sommige Vlaamse adviesorganen – zich tegen deze locatie kantten. Mogelijk kostte deze partijloyaliteit flink wat stemmen. N-VA Brugge zakte van tien naar vijf zetels terwijl Vlaams Belang van twee naar vier zetels verdubbelde. Wellicht koos veel publiek dat de transmigranten hard wil aanpakken meteen voor de meest radicale partij.

Een pittige uitslag aan de andere kant van het spectrum: advocaat van transmigranten Sylvie Micholt (CD&V) haalde 826 voorkeursstemmen.

Havenschepen of burgemeester

Bij het verlies van sp.a en N-VA mag de lachende derde hond CD&V de nieuwe burgemeester Dirk De fauw leveren. De fauw zetelde als schepen al in het havenbestuur MBZ. In haar verkiezingsprogramma wil CD&V Brugge een schepen voor ‘economie en ondernemen’ die onder meer bevoegd is voor havenbeleid. Dit wordt zeker niet Landuyt want die wil geen schepen meer zijn. Er komt dus ofwel een nieuwe havenschepen ofwel neemt burgemeester De fauw de economische portefeuille zelf op. Ofwel komt er een MBZ-voorzitter van buiten het college van burgemeester en schepen, zoals tot 2012 Joachim Coens (CD&V) die tegelijk voorzitter én gedelegeerd bestuurder was. Coens is overigens geen Bruggeling maar burgemeester van Damme, waar hij trouwens zondag met een absolute meerderheid (67%) herverkozen werd.

Of de politieke herschikkingen de belangrijke havendossiers in Zeebrugge én Vlaanderen vlot zullen trekken dan wel belemmeren, valt af te wachten. De nieuwe zeesluis, het project Stadsvaart en de samenwerking Zeebrugge- Antwerpen staan nu al op de agenda van de Vlaamse en federale verkiezingen op 26 mei 2019.

Roel Jacobus