Opinie: Ook buiten de files stilstand voor transporteurs

Philippe Van Dooren

Eerder deze week stemde de zogenaamde commissie TRAN heel wat controversiële amendementen op het Mobility Package van de Europese Commissie. Ze maken de herziening van de transportregels in Europa nog moeilijker en de kloof tussen oost en west nog dieper. De kans is groot dat de sector nog meerdere jaren opgescheept zit met de huidige, onaangepaste en onduidelijke regels.

Philippe Van Dooren

Redacteur Flows.be

Al jaren wordt de sector van het wegtransport geconfronteerd met regels die niet meer aangepast zijn aan onze tijd. Oorspronkelijk waren ze bedoeld om de markt open te trekken en de vervoerders uit de nieuwe lidstaten – lees Centraal- en Oost-Europa – te laten participeren in de economische groei van de Europese Unie. De slinger is evenwel doorgeschoten: vervoerders van de ‘oude’ lidstaten kregen het fors moeilijker in het internationale transport, terwijl die uit de ‘nieuwe’ lidstaten – vaak dochterondernemingen van Westerse bedrijven – een buitensporige groei kenden. Veel van die regels waren op de koop toe onduidelijk, wat tot uitwassen leidde.

De meest in het oog springende is het zogenaamde ‘cabinekamperen’. Naar onze normen werken de Oost-Europese chauffeurs in onmenselijke omstandigheden aan veel te lage lonen. Naar de normen van hun land van oorsprong hebben die chauffeurs het goed. Verhoudingsgewijs verdienen ze véél meer dan de  mensen thuis en nemen ze de lange afwezigheden erbij als prijs voor een snelle ‘verrijking’. Zelfs een arrest van het Hof van Justitie dat het cabinekamperen verbiedt, maakte geen einde aan deze praktijk. Met als gevolg dat de marktverstoring aanhoudt. Net als andere uitwassen die het gevolg zijn van het feit dat Europa verzuimd had om de liberalisering van de markt te koppelen aan een harmonisatie van de sociale regels.

Duidelijke regels

Er moesten dus duidelijke regels komen. Dat de Europese Commissie met meer dan een jaar vertraging het zogenaamde Road Package (nu Mobility Package genaamd) voorstelde, was al een teken aan de wand. Brussel kon – durfde – geen duidelijke, pragmatische keuzes maken. Waarbij Transportcommissaris Violeta Bulc – een Sloveense – niet doorhad dat de oude lidstaten hun geduld aan het verliezen waren. In plaats van de kloof tussen oost en west te dichten, zorgden de voorstellen tot een polarisering.

Morgen komen de transportministers bijeen. Over het mobiliteitspakket zullen ze niet stemmen: de ministers van de Alliantie Wegvervoer van de West-Europese lidstaten – getrokken door België en Frankrijk – hebben nu een blokkeringsminderheid. Zij weigeren om over het pakket te stemmen zolang er ook niet aan een harmonisering wordt gewerkt.

Patstelling

Dat heeft verregaande gevolgen: als de ministers geen officieel standpunt innemen, kunnen ze ook geen onderhandelingen beginnen met het Parlement. Zo draait de Europese molen: regels kunnen pas gewijzigd of aangenomen worden als de Raad en het Parlement tot een akkoord komen. Vandaag zitten we dus in een patstelling.

Wat de zaak nog erger maakt, is dat in mei volgend jaar er Europese verkiezingen zijn.

Het zal dus nog meerdere maanden duren, voor de situatie gedeblokkeerd kan worden. Wat de zaak nog erger maakt, is dat in mei volgend jaar er Europese verkiezingen zijn. De focus van de parlementariërs verschuift dan van de Europese naar de nationale politiek. Door de profileringsdrang dreigen de standpunten harder te worden. Meer nog: de kans is groot dat de populisten in Centraal- en Oost-Europa meer gewicht zullen krijgen.

Kortom: de beslissingen over de nieuwe transportregels worden naar alle waarschijnlijkheid naar de volgende Europese legislatuur getild. Met als risico dat het nieuwe Europese Parlement radicaler wordt en de Commissie vraagt om het Mobility Package te herschrijven. Maar zelfs wanneer er toch wordt voortgegaan op de huidige voorstellen en standpunten, zal het nog lang wachten zijn op een compromis. Het zal dus nog jaren duren voor de nieuwe regels van kracht worden.

De vervoerders, die hoopten op duidelijke en evenwichtige regels, zullen dus nog jaren moeten aanmodderen met de huidige. In Antwerpen zegt men: we zijn bijlange nog niet aan de nieuwe patatjes.