OPINIE: Nuance nodig bij kritiek op stijgende Chinese tarieven

Stefan Verberckmoes

Stefan Verberckmoes

Shipping Analyst

De containerrederijen krijgen alsmaar meer het verwijt dat ze van de coronacrisis profiteren om capaciteit uit de vaart te halen zodat er te weinig scheepsruimte is, om nadien hun tarieven te verhogen. Die kritiek is niet volledig terecht.

Even terugspoelen naar de uitbraak van het coronavirus in Wuhan: COVID-19 verlamde de productie in China, wat onmiddellijk een effect had op de Chinese export. Het krimpende ladingaanbod dwong de rederijen om vanaf april lijndiensten tijdelijk stop te zetten en in de overblijvende diensten afvaarten over te slaan.

Vandaag ziet de situatie er helemaal anders uit: alle containerschepen zitten bij vertrek uit de Far East bomvol, zodat er Chinese exportlading op de kaai blijft staan. De tarieven zijn intussen fors gestegen en bereiken tussen Shanghai en Californië al bijna twee maanden lang wekelijks een nieuw recordniveau.

Het is logisch dat exporteurs die veel hogere zeevrachten moeten betalen zonder garantie dat er plek is op de boot, gaan morren. Zij stellen terecht vast dat slechts drie mega-allianties het gros van de beschikbare capaciteit bepalen. De containerrederijen beschuldigen dat ze hun capaciteit kunstmatig beperken om de inkomsten te verhogen, is echter wel een beetje kort door de bocht.

Tussen april en nu is er veel gebeurd. Op de trans-Pacific bieden de rederijen intussen al veel meer capaciteit aan dan een jaar geleden, omdat ze nieuwe diensten hebben gestart en extra afvaarten bieden. Meer zelfs, nooit eerder overschreed de beschikbare capaciteit tussen het Verre Oosten en Noord-Amerika de huidige 500.000 teu per week en per richting, wat betekent dat er helemaal geen sprake is van 'kunstmatig capaciteitstekort'. Op de chartermarkt zijn geen grote schepen meer beschikbaar, omdat die allemaal al gebruikt worden om Chinese exportlading weg te krijgen.

Tussen het Verre Oosten en Noord-Europa werden de tijdelijk gestaakte loops al vervangen door ‘seasonal services’ met deze maand al bijna dezelfde capaciteit als die van de tijdelijk gestaakte diensten.

De logische verklaring voor de stijging van de tarieven is het onverwacht grote ladingaanbod in China

De logische verklaring voor de stijging van de tarieven is dan ook het onverwacht grote ladingaanbod. Het is een factor die weinig belicht wordt, omdat velen ervan uitgaan dat er in een periode van economische achteruitgang ook minder lading te verschepen valt. In het verleden betekende een groei van het binnenlands nationaal product (bnp) inderdaad dat ook de (maritieme) handel toenam.

Er zijn best wel wat verklaringen te vinden voor het feit dat het ladingaanbod ondanks de economische perikelen zo groot is. Veel mensen die door COVID-19 hun vakantieplannen in rook zagen opgaan, hebben een deel van hun vakantiebudget op een andere manier gespendeerd. De vraag naar fietsen, nieuwe tuinmeubelsets of zwembaden voor in de tuin, was nog nooit zo groot. Een dagje shoppen in een drukke winkelstraat werd vervangen door meer onlineaankopen, wat logistieke consequenties heeft.

Een groot deel van de bevolking werkt intussen ook van huis uit. In de eerste weken was dat voor sommigen soms wat improviseren, maar nu blijkt dat thuiswerken nog voor een langere periode wenselijk zal zijn, worden er meer bureautafels, een comfortabele stoel en laptops besteld om de thuiswerkplek beter in te richten.

Niemand kan precies voorspellen hoelang het ladingaanbod nog sterk zal blijven. Voor oktober hebben sommige rederijen dan ook veiligheidshalve alweer afvaarten geannuleerd. Omdat het gros van die afgelaste afvaarten zich in de eerste twee weken van volgende maand situeert, is het wel duidelijk dat die te maken hebben met de ‘Golden Week’-vakantie in China.