OPINIE: "Meer ratio over kilometerheffing aub" (Philippe Degraef)

Philippe Degraef

De tweede verjaardag van de kilometerheffing voor vrachtwagens zorgde voor de nodige animo rond het thema. Febetra-directeur Philippe Degraef pleit voor minder emo en meer ratio in het debat.

Philippe Degraef

Directeur van transportorganisatie Febetra

De kilometerheffing heeft geen enkel positief effect gehad op de mobiliteit. Integendeel. Sinds de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens in april 2016 is de filezwaarte alleen maar blijven toenemen. Voor de transporteurs is dat bijzonder pijnlijk. Gemiddeld acht keer meer betalen ten opzichte van het vroeger Eurovignetsysteem om dan langer en vaker in de file te staan, daar zaten zij echt niet op te wachten.

In haar huidige vorm, is de kilometerheffing niet alleen een zuiver fiscale maatregel die het predicaat “slim” niet verdient, maar vooral een gemiste kans. Het komt er nu op aan om van die domme maatregel zo snel mogelijk een slim mobiliteitsturend instrument te maken. Hoe? Eenvoudigweg door het principe van 'de gebruiker betaalt", dat nu voor 2% van het voertuigenpark of 15% van het verkeer van toepassing is, naar alle weggebruikers uit te rollen.

Gebruiker betaalt

Rationeel gezien kan niemand tegen het principe van “De gebruiker betaalt” zijn. Een kilometervreter meer doen betalen dan een sporadische weggebruiker, wat kan daar in godsnaam oneerlijk of onaanvaardbaar aan zijn? Op zich heeft het principe trouwens niks revolutionairs. Het is al op vele andere vlakken goed ingeburgerd. Wie veel elektriciteit of water verbruikt, betaalt bijvoorbeeld meer dan wie weinig verbruikt. Dat is de logica zelve. Geen haan die daar naar kraait.

Telkens iemand het aandurft om een kilometerheffing voor alle weggebruikers in het vooruitzicht te stellen, laaien de gemoederen hoog op. Dat was de afgelopen weken in het kader van de tweede verjaardag van de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens niet anders. Telkens moest vastgesteld worden dat de Vlaamse politici koudwatervrees hebben en hun collega’s in het zuiden van het land de idee doodleuk van tafel vegen, wegens onverkoopbaar aan de kiezer.

Anders belasten

De politiek zou er goed aan doen om de burger de nodige duiding te geven. Een draagvlak creëren begint met het geven van correcte informatie, niet met de verspreiding van onheilspellende berichten. Op dat vlak nijpt het schoentje. Vandaag wordt het debat veel te emotioneel gevoerd, waarbij halve waarheden en heuse indianenverhalen nooit ver weg zijn. Laten we van meet af aan de puntjes op de i’s zetten. Het moet de bedoeling zijn om te evolueren naar een stelsel waarbij niet langer het bezit van een voertuig belast wordt, maar wel het gebruik ervan.

In tegenstelling tot wat velen insinueren of denken, komt de kilometerheffing dus niet bovenop de huidige forfaitaire belastingen, zoals de verkeersbelasting en de belasting op de inverkeerstelling, maar in de plaats ervan. Het is dus niet zo dat men per definitie dieper in zijn portemonnee zal moeten tasten. De automobilist zal niet zwaarder belast worden, hij zal anders belast worden. En, om alle misverstanden de wereld uit te helpen, uiteraard aan lagere tarieven dan degene die vandaag voor vrachtwagens gelden.

Lokale situatie

Ook met het fabeltje dat de sukkelaar die in een godvergeten dorp in de Ardennen woont, kilometerheffing zal moeten betalen om zich met de wagen naar de bakker 10 kilometer verderop te begeven, moet zo snel mogelijk komaf gemaakt worden. Het is nogal wiedes dat een kilometerheffing geen reden van bestaan heeft in rurale gebieden waar er geen mobiliteitsproblemen en geen alternatieven voor de wagen zijn. Geen rekening houden met de specifieke lokale situatie, dat zou pas echt oerdom zijn.

Infarct

De fileproblematiek heeft in grote delen van het land zo’n dramatische proporties aangenomen dat niks doen, geen optie is. Passief blijven toekijken hoe we op het zo gevreesd verkeersinfarct afstevenen, zou verdacht veel op schuldig verzuim lijken. Om te vermijden dat we in een horror scenario terecht komen, is er een cocktail aan maatregelen nodig. Met als noodzakelijk ingrediënt, een kilometerheffing voor alle weggebruikers.

In tegenstelling tot de politieke wereld, weigeren wij te capituleren en vinden wij het wel de moeite om volop voor die piste te gaan. Het wordt misschien geen wandeling in het park, maar mits de nodige objectieve duiding, gebaseerd op facts and figures, moet het mogelijk zijn om Jan Modaal tot het inzicht te doen komen dat een kilometerheffing voor iedereen nog niet zo’n gek idee is.

Philippe Degraef, directeur Febetra