OPINIE: Debat over scheepsgrootte flakkert op om foutieve reden

Stefan Verberckmoes

Stefan Verberckmoes

Shipping Analyst

De beste stuurlui blijken niet alleen aan wal te staan, maar zijn ook bijzonder actief op sociale media. Megamaxschepen als de ‘Ever Given’ worden daar vaak als onwenselijk en gevaarlijk beschreven. Tijd voor enige nuance.

De stranding van de ‘Ever Given’ (zie archieffoto) heeft op sociale media veel aandacht gekregen van een groot leger aan zelfverklaarde scheepvaartspecialisten. Daaronder ook een groepje tegenstanders van de schaalvergroting in de lijnvaart met reacties als 'Ik heb altijd al voorspeld dat het eens fout zou lopen met die enorme containerreuzen'.

Het is wat kort door de bocht om 400 meter lange megamaxschepen met een capaciteit van 18.000 tot 24.000 teu meteen onveilig te noemen. De ‘Maersk Mc-Kinney Moller’ kwam in juni 2013 als eerste megamax in de vaart. Er varen dus al bijna acht jaar lang schepen van die omvang door het Suezkanaal.

Grotere schepen betekenen uiteraard wel grotere risico’s. Vergelijk het met de luchtvaart: wanneer een jumbo B747 neerstort, zullen de gevolgen veel groter zijn dan wanneer er een kleine Cessna crasht. Maar dat maakt van de B747 nog geen onveilig vliegtuig.

Net zoals die jumbo's een grote rol hebben gespeeld in het intercontinentale passagiersverkeer, maken megamaxschepen het mogelijk dat de Europese consumenten hun online bestelde goederen geleverd krijgen. Dankzij het Suezincident beseffen die consumenten nu plots ook dat die schepen nodig zijn om hun tuinmeubelen, fietsonderdelen enzovoort in de Europese winkels te krijgen.

Het is misschien wel tijd voor een debat over de operationele limieten. Door de e-commerceboom beleven we voor de eerste keer een scenario waarbij het ladingaanbod de scheepscapaciteit van alle containerreuzen overstijgt. Megamaxschepen worden daarom maximaal beladen. De stacks bovendeks zijn zo hoog als wat volgens de stuwageregels toegelaten is. De windvang van die schepen is dan ook enorm.

Het is misschien wel tijd voor een debat over de operationele limieten

De stranding van de ‘Ever Given’ volgt na een winter waarin verschillende schepen op de trans-Pacific tijdens zware stormen honderden containers in zee zijn verloren. Ook hier heeft dat mogelijk weer te maken met het feit dat de schepen volgepropt waren met lading.

Dat volledige stacks omwaaien, bewijst dat de containers goed aan elkaar waren vastgeklikt. De grootste krachten werken echter in op de hoogst gestapelde containers aan de buitenkanten van het schip. Het is belangrijk dat er grondig onderzoek wordt gedaan naar de oorzaken van de recente incidenten om daaruit de nodige conclusies te trekken.

Terug met kleinere schepen gaan varen, is niet efficiënt en slecht voor het milieu. Maar een debat over in welke mate je megamaxschepen mag beladen om de nodige veiligheidsmarges te behouden, is wel aan de orde.