OPINIE: Containersector heeft herhalingsles economie nodig

Stefan Verberckmoes

Stefan Verberckmoes

Shipping Analyst

De lijnvaart beleeft ongeziene tijden: torenhoge tarieven en bomvolle schepen zijn de natte droom van elke carrier. De rederijen krijgen wel veel kritiek omwille van die hoge tarieven en een alsmaar slechtere dienstverlening. Het is tijd voor een herhalingsles economie.

Ik herinner me nog mijn eerste les economie in de afdeling Expeditie van de vroegere school Antwerpse hogeschool Sint-Lodewijk (nu KdG). Die ging over de wet van vraag en aanbod. Wie op de kerstmarkt van Brugge een frisco gaat verkopen voor tien cent, zal niet rijk worden. Verkoop diezelfde frisco in augustus op het strand van Oostende voor vijf euro en je portefeuille zal al snel uitpuilen.

Het is in de lijnvaart niet anders. De verhouding tussen scheepscapaciteit en ladingaanbod stuurt de tarieven. Een lange periode van overcapaciteit heeft tot grote verliezen bij de rederijen geleid en verladers gewoon gemaakt aan goedkope tarieven.

De lockdowns in het westen hebben de rederijen voor het eerst sinds lang in een comfortabele positie gebracht. De online verkoop is spectaculair toegenomen en zelfs in die mate dat er momenteel niet genoeg schepen en containers meer zijn om aan de vraag naar maritiem transport te voldoen. Sommige verladers zagen tarieven in enkele maanden verviervoudigen en worden tegelijkertijd geconfronteerd met langere wachttijden om hun lading verscheept te zien. Steeds meer havens verslikken zich in het verkeer met nog meer vertragingen tot gevolg.

Verladersclubs zoals de European Shippers’ Council vinden dat de overheid moet ingrijpen omdat de rederijen misbruik zouden maken van hun positie. Bij mijn weten zijn grote rederijen als MSC of CMA CGM familiebedrijven en geen instellingen van openbaar nut. Gianluigi Aponte en Jacques Saadé zijn destijds als reder met elk één schip in de Middellandse Zee beginnen varen met de bedoeling om geld te verdienen.

Reders als Gianluigi Aponte en Jacques Saadée zijn beginnen varen om geld te verdienen

Anno 2020 valt voor het eerst op welke rol de containerrederijen de voorbije decennia hebben gespeeld om de wereldhandel te faciliteren. Hen nu vragen om hun tarieven te plafonneren, zou compleet indruisen tegen de principes van een vrije markt. Verladers mogen zich dus aan nog hogere prijzen verwachten. Zij moeten wachten tot de balans weer in hun voordeel zal omslaan, wat zeker ooit weer zal gebeuren.

Het is wel heel opmerkelijk dat de wet van vraag en aanbod op alle Chinese exportroutes tot escalerende tarieven leidt, behalve dan op de allerdrukste route tussen China en Noord-Amerika. Daar lijkt de oproep van de Chinese overheid in september om de spottarieven tussen Shanghai en Californië niet boven de 4.000 dollar per 40’ container te laten stijgen, gehoord te zijn. Het zegt veel over hoe machtig China op het wereldtoneel is geworden. Nog hogere tarieven zouden de Chinese export kunnen fnuiken en dat is het allerlaatste wat de rederijen willen.