OPINIE: Capaciteitstekort maakt einde aan verladersfeestje

Philippe Van Dooren

Is er een einde gekomen aan de lage transportprijzen in het Europese wegvervoer? Het is nog iets te vroeg om dit te zeggen, maar er zijn steeds meer elementen die in die zin wijzen. Een belangrijke factor hierbij is het groeiende chauffeurstekort. Voor de verladers worden de uitdagingen groot.

Philippe Van Dooren

Redacteur Flows.be

Een belangrijk signaal werd in de recente Transporeon Market Monitor gegeven. Die geeft onder andere de evolutie weer op de spotmarkt in het wegvervoer. Tijdens het tweede semester bleek dat de transportcapaciteit fors gedaald is en dat de transportprijzen, ondanks de goedkopere diesel, gestegen zijn.

Dat hoeft niet te betekenen dat deze evolutie structureel is. Het tweede kwartaal is immers traditioneel het sterkste van het jaar. De cijfers voor het derde kwartaal zullen dan ook een betere indicatie geven. De omvang van het capaciteitstekort wijst er evenwel op dat er geen rek meer zit in het aanbod.

Tarieven stijgen

Zopas was er een tweede teken aan de wand: twee van de belangrijkste spelers in het landverkeer in Duitsland – DSV en DB Schenker – kondigden in oktober aan de tarieven in dat land gemiddeld met maar liefst 6% te verhogen. Zij motiveren die stijging door te wijzen op het acute chauffeurstekort, dat vooral in het vervoer over korte afstanden te voelen is, op de strengere regels voor de weekendrust, de door congestie gestegen transportduur, en groeiende investeringsnoden door digitalisering.

Het is nog niet geweten of deze bedrijven ook buiten Duitsland de tarieven zullen verhogen en of andere spelers in de markt hen zullen volgen. Maar het feit dat zij zich deze prijsstijging kunnen permitteren, wijst erop dat het capaciteitstekort een structureel karakter krijgt.

Chauffeurstekort

De schaarste aan transportcapaciteit is in eerste instantie aan het chauffeurstekort te wijten. In de VS bestaat het fenomeen al langer. Dat was overigens een van de redenen waarom het Amerikaanse XPO Logistics een tijdje geleden de grote ‘asset-based’ groep Norbert Dentressangle overnam. Het maakte er geen geheim van dat het overtuigd was dat het tekort aan capaciteit zich ook in Europa zou voordoen.

Dat chauffeurstekort is overigens niet alleen aan de vergrijzing en de te beperkte instroom te wijten. Het staat in de sterren geschreven dat de regels voor de chauffeurs uit de lageloonlaanden, die het afgelopen decennium het groeiende tekort compenseerden, aangescherpt zullen worden. De voorstellen van de Europese commissarissen Bulc en Thyssen moesten onder druk van de Oost-Europese landen afgezwakt worden, maar het is niet denkbeeldig dat het Europees Parlement hen zal terugfluiten.

Verladers zullen verplicht worden om hun transport- en logistiekbeleid bij te stellen.

En zelfs als de politiek de sociale dumping geen halt kan toeroepen, dan zal de maatschappij dat doen. Zelfs Jan Modaal kent nu de werk- en leefomstandigheden van de ‘cabinekamperende’ Oost-Europese chauffeurs. De sociale druk op grote opdrachtgevers is daarom aan het stijgen. Bedrijven zoals bijvoorbeeld IKEA, die zeggen een beleid te voeren van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), gaan ethische codes invoeren om de excessen te beteugelen.

Daarenboven is ook in Oost-Europa een chauffeurstekort ontstaan: daar moet men steeds vaker ongeschoolde en/of roekeloze chauffeurs achter het stuur plaatsen. Met ontelbare ongevallen tot gevolg, zoals blijkt op uitlachpagina’s op Facebook.

Oplossingen gezocht

Voor de verladers nadert dus het einde van het feestje. Zelfrijdende trucks zullen zeker een oplossing bieden, maar die rijden bijlange nog niet rond. Dat is voor overmorgen. En dus zullen ze verplicht worden om hun transport- en logistiekbeleid bij te stellen. De tijd wordt stilaan rijp voor het bundelen van logistieke stromen en voor een modal shift (al is ook in de binnenvaart en het spoorvervoer de capaciteit niet al te rekbaar). Of zelfs voor het vermijden van transport.

Bij de verladers zullen de logistieke managers met andere woorden moeten stoppen met het louter inkopen van transport en zullen ze weer échte managers moeten worden.