OPINIE: Antwerpen wint voorhoedegevecht van coronastrijd

Stefan Verberckmoes

Stefan Verberckmoes

Shipping Analyst

De overslagcijfers van de vijftien grootste Europese containerhavens tonen vooral trafiekverlies in het eerste kwartaal, met uitzondering voor Antwerpen, Algeciras en Gioia Tauro. Wie denkt dat het trafiekverlies door de coronacrisis eigenlijk best nog zal meevallen, vergist zich schromelijk.

Het Centre for Eurasian Maritime & Island Logistics (CEMIL) van Shanghai Maritime University, waaraan de Belgische professor Theo Notteboom verbonden is, heeft de overslagcijfers van de vijftien grootste Europese containerhavens in een grafiek opgelijst. Slechts drie havens zagen hun trafiek stijgen: Antwerpen, Algeciras en Gioia Tauro. Net buiten de lijst kende ook Zeebrugge op de achttiende plaats een plus 11%.

De achteruitgang in de meeste havens is al deels te wijten aan het effect van de coronacrisis. Havens die tevreden oordelen dat het verlies voorlopig nog meevalt, mispakken zich. De lijnvaartsector is het jaar bijzonder sterk gestart. De impact van de uitbraak van de COVID-19-epidemie liet zich pas medio februari voelen, wanneer de containerrederijen in China na de gebruikelijke capaciteitsreductie na het Chinese nieuwjaar bijkomende afvaarten naar Europa begonnen te schrappen.

Omdat de meeste containerschepen er ruim een maand over doen om van China naar Europa te varen, is het effect van de capaciteitsbeperking als gevolg van corona pas vanaf medio maart in Europa te voelen. De grote daling van de import uit de Far East zal dus pas in het tweede kwartaal voelbaar zijn. Omdat COVID-19 intussen een pandemie is geworden die ook de westerse wereld heeft besmet, werden in mei en juni nog meer afvaarten gestaakt, die de Europese havens pas in de zomermaanden zullen missen. Ook het derde kwartaal wordt voor de Europese havens duidelijk veel zwakker dan gewoonlijk.

Het is logisch dat de Europese havens die het meest afhankelijk zijn van import uit het Verre Oosten, de eerste klappen krijgen. Dat geldt voor Rotterdam (-4,7%) en Hamburg (-6,6%), waarbij deze laatste ook nog steeds in de verdediging zit voor de rol als transhipmenthaven voor de Baltic. De tot voor kort snel groeiende Poolse haven Gdansk is vooral afhankelijk van de aanlopen van twee megamaxloops van 2M en de Ocean Alliance uit de Far East, en boerde dus ook al wat achteruit.

Het sterke overslagresultaat van Antwerpen betekent geenszins dat corona de Scheldehaven zal sparen

Het sterke resultaat van Antwerpen betekent geenszins dat corona de Scheldehaven zal sparen. De forse trafiekstijging in het begin van het jaar is in belangrijke mate te danken aan de langdurige stakingen in Le Havre, waar de containeroverslag met een heftige 23% terugviel. De meeste Franse lading is toen (eenmalig) naar Antwerpen uitgeweken, waar die dubbel werd geteld omdat deepseadiensten de Franse containers kwamen lossen, die dan daarna op feeder of een ander schip weer geladen werden om alsnog in de Normandische haven te geraken.

Vanaf het tweede kwartaal zal Antwerpen wel degelijk delen in de coronaklappen, die zich als zwaar aankondigen. Dat de haven in verhouding tot Rotterdam en Hamburg meer trans-Atlantische lading behandelt, zal ook voelbaar worden in de statistieken nu er ook afvaarten naar Noord-Amerika beginnen weg te vallen. In het soms onderschatte drukke containerverkeer van en naar de Eastmed, werden tot nu toe nog geen afvaarten geannuleerd.

Voorlopig lijkt MSC de pil voor Antwerpen wel wat te verzachten. Deze week ontvangt MSC PSA European Terminal (MPET) de 23.756 teu grote ‘MSC Arina’ als voorlopig laatste schip van de AE2/Swan-dienst op het Verre Oosten, die tijdelijk gestaakt wordt. De komende weken blijven echter vergelijkbare megamaxschepen in het Deurganckdok opduiken voor zogenaamde ‘inducement calls’.

De Zwitserse rederij MSC heeft de gewoonte om haar eigen hubs goed bezig te houden. Daar waren ze in het eerste kwartaal vooral in Gioia Tauro blij mee. MSC heeft daar via de terminaldochter TIL de volledige controle van de Medcenter Container Terminal verworven door Contship Italia uit te kopen. Het leverde de Zuid-Italiaanse haven meteen ruim de helft meer overslag op in vergelijking met vorig jaar.