Noodklok luidt voor containerhaven Zeebrugge

Zeebrugge heeft meer diensten nodig om overeind te blijven als containerhaven en het voortbestaan van zijn laatste containerterminal veilig te stellen. Joachim Coens bracht die boodschap vrijdag op een zakelijke maar niet mis te verstane manier.

Op papier lijken de cijfers minder dramatisch dan ze zijn: Zeebrugge behandelde vorig jaar 1,4 miljoen teu en 14,4 miljoen ton containerlading. Opnieuw een fikse daling, dat wel, maar nog altijd volumes waarvoor heel wat havens gretig zouden tekenen.

Alleen is het overgrote deel van die trafiek eigenlijk onder de noemer van de rorodiensten te plaatsen. Amper 300.000 teu heeft nog betrekking op containers die met ‘echte’ containerschepen komen en gaan en lift-on/lift-off (lolo) behandeld worden. Omdat Containerships vorig jaar overkwam van Gent, zit bovendien een flinke scheut shortsea in het Zeebrugs lologlas. De deepseatrafiek is nog maar een schim van wat hij enkele jaren geleden was.

Op zijn piek in 2010 zat Zeebrugge aan 2,5 miljoen teu. Minstens twee derden daarvan zal toen wel lolo en vooral deepsea geweest zijn. Daar schiet weinig van over.

Jaar van de waarheid

De huidige situatie is niet houdbaar, weet Joachim Coens. “Zeebrugge staat in de deepseacontainersector voor het jaar van de waarheid”, zei hij. De toezegging van de Ocean Alliance om vanaf april Zeebrugge aan te lopen met een van haar diensten en de komst van Seatrade veranderen daar niets aan. De CEO van MBZ wond er geen doekjes om: “Er moet meer gebeuren.”

Als er geen versterking komt, zakt Zeebrugge verder weg en wordt het vraagteken achter de leefbaarheid van zijn laatste volcontainerterminal misschien wel te groot om weg te gommen. Die heeft een capaciteit van zowat 2 miljoen teu, maar draait vandaag op een bedroevend laag pitje, waarvoor zelfs de term ‘onderbenutting’ als een eufemisme kan overkomen.

Antwerpen

Coens en MBZ-voorzitter Renaat Landuyt stelden voorts ook vast dat het bejubelde Santiagoakkoord over samenwerking met Antwerpen in de containersector nog geen enkel concreet resultaat heeft opgeleverd. Of dat met de nieuwe Antwerpse topman Jacques Vandermeiren zal veranderen, valt nog af te wachten.

Dat Zeebrugge in de zoektocht naar bijkomende containerbehandelingscapaciteit in Antwerpen bovendien als mogelijk alternatief zelfs niet in beeld komt, zit de Zeebrugse havenverantwoordelijken hoog. Het Economisch Samenwerkingsverband tussen Zeebrugge en Antwerpen is in de betrokken studie “niet op een juiste manier weergegeven”, liet Landuyt optekenen. De politieke beslissing om ook met de containercapaciteit in Zeebrugge rekening te houden, is blijkbaar niet door iedereen juist begrepen, liet hij nog verstaan.

In ‘De Standaard’ liet Coens een ander ballonnetje op: als het met Antwerpen niet lukt, moet Zeebrugge misschien met de fusiehaven Gent/Zeeland Seaports gaan praten.

Maersk en Cosco

Sleutelen aan randvoorwaarden zoals een versoepeling van de estuaire vaart kan Zeebrugge ook wat helpen, maar de redding zal uiteindelijk van de markt moeten komen. Zeebrugge kijkt in de eerste plaats naar de aandeelhouders van de APMT-terminal in de voorhaven. “Als zij een stukje bijdragen, is een doorstart mogelijk in 2017.”

Coens sprak de hoop uit dat Maersk de ‘inducement calls’ die nu in zijn haven gebeuren in een vast stramien giet. De nieuwe strategie van de Deense gigant zou met de grotere klemtoon op samenwerking tussen lijnvaart en terminals perspectieven openen in die zin.

Ook Cosco, net als die andere Chinese groep SIPG mede-aandeelhouder in de APMT-terminal, zou een duit in het zakje kunnen doen. Maar “het hoeft niet allemaal Azië te zijn”, aldus nog Coens. Andere routes en meer shortsea zijn evenzeer welkom.

Behoud kustpositie

“Een kustplatform voor containers blijft een troef. Het zou jammer zijn voor Zeebrugge én Vlaanderen om die te verliezen”, onderstreepte de CEO van MBZ. Hij heeft ontegensprekelijk een punt: het verdwijnen van de deepseacontainerbedrijvigheid in Zeebrugge zou – alle groei in Antwerpen ten spijt – een verarming betekenen voor maritiem Vlaanderen, dat in de voorbije decennia zwaar in de kusthaven heeft geïnvesteerd.

Want Zeebrugge heeft ondanks zijn handicaps ook een aantal troeven die Antwerpen niet heeft. Dit jaar zal moeten blijken of die zwaar genoeg wegen om in de huidige context in de lijnvaart Zeebrugge als containerhaven boven de waterlijn te houden.

Jean-Louis Vandevoorde