Eurovignet-opzegging niet zonder risico’s

Philippe Van Dooren

Philippe Van Dooren

Redacteur Flows.be

België heeft nu formeel het Eurovignet-verdrag opgezegd. Nederland, Denemarken, Zweden en Luxemburg gaan er alleen mee voort. Duitsland heeft dat iets meer dan tien jaar geleden ook gedaan, naar aanleiding van de invoering van de LKW-Maut. Men kan immers geen twee gebruiksheffingen tegelijkertijd hanteren.

Bij het gunnen van het contract medio 2014 door de gewesten via het intergewestelijk agentschap Viapass aan de uitbater van de kilometerheffing Satellic (destijds nog ‘Skyways’ geheten), schreven we dat er geen weg terug was en dat de heffing er wel degelijk zou komen.

De opzegging van het Eurovignet-verdrag is een tweede ‘point of no return’: de kilometerheffing moet nu echt op 1 april 2016 van start gaan.

Indien die datum niet gehaald wordt, dreigt immers een periode te ontstaan waarin er geen gebruiksheffing geldt en de gewesten dus fiscale inkomsten missen. Dat is overigens in Duitsland gebeurd: oorspronkelijk zou de LKW-Maut op 31 augustus 2003 van start gaan, maar Toll Collect was toen technisch niet klaar. Het Eurovignet was dan wel al afgeschaft, waardoor de Duitse schatkist miljoenen euro's aan inkomsten moest derven. De Maut ging pas in januari 2005 in beperkte vorm in en werd pas in 2006 volledig operationeel. Het was toen een ‘soap’ en nu nog loopt een proces tegen Toll Collect.

Dat een dergelijk scenario zich ook in België zou voordoen, is vooralsnog heel onwaarschijnlijk. De hoofdaandeelhouder van Satellic is dezelfde als die van Toll Collect, en die laatste heeft zijn les wel geleerd. Volgens onze informatie verloopt de technische uitrol van de kilometerheffing volledig volgens plan.

Maar kan het op een ander vlak nog fout gaan? In principe wel. De drie gewestparlementen moeten de definitieve teksten nog goedkeuren. Anderzijds zijn dat niet de meest rebelse parlementen en al zijn er hier en daar vertragingsmaneuvers zoals in Wallonië door de MR, lijkt het onwaarschijnlijk dat er stokken in de wielen gestoken zullen worden.

Europa zal aandachtig meekijken van zodra ze mag

Toch is nog niet alles in kannen en kruiken: de gewesten en de federale overheid moeten het nog eens worden over de flankerende maatregelen en de eventuele compensaties. Daarop zal Europa aandachtig meekijken van zodra het mag, met name wanneer de officiële teksten zijn gepubliceerd. Dat de Europese Commissie aandachtig meekijkt, blijkt uit de procedure die de Europese Commissie enkele dagen geleden tegen Duitsland startte in verband met de PKW-Maut. Indien ze zou oordelen dat sommige flankerende maatregelen in België niet door de beugel kunnen, komt de datum van 1 april 2016 zeker in het gedrang. Vooralsnog zijn er echter geen tekenen dat België of de drie gewesten op het matje zullen geroepen worden.

Een tweede mogelijke oorzaak van vertraging is het probleem van de EETS Domain Statement. Zoals geweten heeft Axxès de gewesten in gebreke gesteld. Krijgt het bedrijf de gevraagde informatie niet tijdig, dan dreigt het met een proces. Indien het effectief die stap zet en de rechter zou oordelen dat de kilometerheffing niet operationeel mag worden voor de andere EETS-tolheffers klaar zijn, dan zitten de gewesten met een probleem.

En dan dreigt nog een derde doemscenario: een opstand van vervoerders en kleine verladers tegen de heffing, zoals in Frankrijk gebeurde met de Ecotaxe. Dat is vooralsnog zeer onwaarschijnlijk, maar toch…  De Franse regering haalde toen bakzeil en verhoogde de accijnzen op de brandstoffen om het verlies aan inkomsten te compenseren. In België zou dat een heksentoer vergen: de accijnzen zijn federaal, en de kilometerheffing regionaal.

Deze opzegging van het Eurovignet-verdrag is dus niet zonder risico’s. Voorlopig lijken de risico's wel beheersbaar.