Vader van de ‘groene’ Eurovignet-richtlijn overleden

Voormalig Transportcommissaris Jacques Barrot is gisteren plots overleden. Op zijn Europees palmares prijken het concept van de co-modaliteit en de herziening van de Eurovignet-richtlijn, die een vergroening van de gebruiksheffingen mogelijk maakte.

Jacques Barrot is in de Parijse metro op 77-jarige leeftijd overleden aan een beroerte. Deze Franse politicus (van de centrum-rechtse partij UMP en van uitgesproken christen-democratische signatuur), die enkele keren minister was geweest, stapte in 2004 over naar de Europese politiek als Transportcommissaris in de eerste Commissie onder leiding van José-Manuel Barroso. Hij was ook vicevoorzitter ervan.

In 2009, het laatste jaar van zijn ambtstermijn, moest hij doorschuiven naar Justitie. Hij werd opgevolgd toen opgevolgd door de Italiaan Antonio Tajani. De inspiratieloze Italiaan deed tijdens zijn kort mandaat als Transportcommissaris eigenlijk niet meer dan het werk van Barrot voort te zetten.

Aarzelend begin

Hoewel Barrot heel aarzelend als Transportcommissaris begon – zijn dossierkennis was oorspronkelijk niet echt denderend en zijn Engels werd vaak op een glimlach onthaald – ontpopte hij zich tot een zeer dynamisch en geïnspireerd bewindsleider.

Zo was hij voorvechter van de ‘Single Sky’ in de luchtvaart – waarvan zijn voorgangster Loyola de Palacio de basis had gelegd - en was hij de architect van de hele regelgeving daarrond. Ook bereikte hij een luchtvaartakkoord met de VS.Hij zorgde er tevens voor dat het Europees satellietnavigatiesysteem Galileo eindelijk uit de startblokken geraakte. Hiervoor legde hij zich voornamelijk toe op de financiering ervan.

Co-modaliteit

Maar zijn belangrijkste bijdrage tot de Europese transportpolitiek is het feit dat hij de vergroening van het transport op een pragmatische manier heeft aangepakt, daar waar zijn voorgangers eerder dogmatici waren. Zo durfde hij het aan om in 2007, bij de ‘mid-term’ herziening van het Witboek voor Transport, af te stappen van de verplichte modal shift en het concept van de co-modaliteit in te voeren.

Zijn redenering was dat het vervoer per spoor, over zee en over de binnenwateren aantrekkelijker en concurrerender gemaakt moesten worden met het oog op co-modaliteit. “De integratie van deze vervoerswijzen in efficiënte logistiekketens is onontbeerlijk om het vervoer op lange termijn te ontwikkelen, evenwel zonder aan economische efficiëntie in te boeten," was zijn credo. Het wegvervoer moest met andere woorden niet meer benadeeld worden, op voorwaarde dat het zelf groener werd.

Groener wegvervoer

Dat deed hij o.a. door de Eurovignet-richtlijn te herzien. Onder zijn impuls werd die zodanig aangepast dat de tarieven van de wegentol en de gebruiksheffingen mochten aangepast worden in functie van milieucriteria. Daarbij werden maximumbedragen geïntroduceerd, die weliswaar met 15% mogen overschreden worden in milieugevoelige zones (zoals de Alpen).

Oorspronkelijk was het zijn droom dat alle vrachtwagens in Europa een groene kilometerheffing zouden betalen voor alle kilometers die ze afleggen, maar dat is tegengehouden o.a. onder druk van de perifere landen, wiens producten benadeeld zouden worden vermits zij over grotere afstanden moeten vervoerd worden.

Humanist

Na zijn Europese carrière werd Barrot rechter bij de Franse grondwettelijke raad, een functie die hij nog bekleedde.

De nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, de Luxemburgse Jean-Claude Juncker, drukte al zijn droefenis uit over de dood van zijn vriend Jacques Barrot en loofde “zijn humanistische visie en politiek engagement”.