Verschillende kilometerheffing in de drie gewesten

Gisteren hebben de Waalse en de Brusselse regering de kilometerheffing voor vrachtwagens goedgekeurd. Vlaanderen doet dat vandaag. De tarieven zullen in de drie gewesten verschillend zijn. In Brussel zullen ze zelfs bijzonder hoog zijn.

De drie gewesten hebben tijdens de vorige legislatuur afgesproken om het Eurovignet begin 2016 te vervangen door een kilometerheffing voor vrachtwagens. Deze afspraken moeten nu door de drie gewestregeringen geconcretiseerd en ingevuld worden. De kilometerheffing wordt in principe op 1 januari 2016 ingevoerd, maar er wordt ook de term ‘begin 2016’ gebruikt, wat enige rek kan geven.

De heffing komt er voor alle vrachtwagen van meer dan 3,5 ton. Zij zullen een bijdrage betalen voor elke gereden kilometer. De heffing zal variëren volgens de emissieklasse en de maximale massa.

Welke tonnageklassen er zullen zijn is niet duidelijk. De Waalse regering sprak gisteren in een communiqué over drie categorieën: 3,5 tot 12 ton, 12 tot  32 ton en meer dan 32 ton. In het communiqué van de Brusselse regering wordt gesteld dat “de vrachtwagens van meer dan 32 ton een bijkomende heffing zullen betalen.”

BTW in Wallonië

Over de hoogte van de tarieven dient (officieel) nog overleg te gebeuren, maar nu al staat vast dat de tarieven verschillend zullen zijn. Een eerste verklaring daarvoor is dat de heffing in Vlaanderen een taks is, en in Wallonië een retributie. Wallonië heeft al jaren geleden een maatschappij opgericht voor het beheer van de snelwegen en de belangrijkste gewestwegen, Sofico. Dat betekent ook dat er in Wallonië btw zal betaald moeten worden.

Probleem is echter dat Sofico niet het hele netwerk beheert. Het gaat om 1.200 kilometer snelwegen en 600 kilometer gewestwegen. Dat stemt overeen met 52,3% van het Waalse wegennet. Het is dus niet duidelijk of in Wallonië op bepaalde wegen een retributie (met btw) en op andere wegen een taks (zonder btw) zal moeten worden betaald. Uit welingelichte bron hebben we vernomen dat de Waalse regering overweegt om het mandaat van Sofico uit te breiden naar bijkomend 600 kilometer gewestwegen. Dat veronderstelt echter een heronderhandeling van dat mandaat.

Over het betalende netwerk in Vlaanderen is blijkbaar nog geen beslissing genomen.

Meervoudig tarief in Brussel

In Brussel waar er zeer weinig snelwegen zijn, is een drastische beslissing genomen. Het Brussels gewest kiest ervoor om het gebruik van gewestwegen en gemeentewegen extra te ontraden door op deze wegen respectievelijk een dubbel en een drievoudig tarief te hanteren. “Op die manier wordt vrachtwagens ontraden om zich in de stad te begeven. Volgens de eerste inschattingen zou dat op korte termijn kunnen leiden tot een daling van het aantal vrachtwagenkilometers op de Brusselse gewestwegen (-4%) en gemeentewegen (-14%),” zo zegt Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (sp.a).

“Alleen zo kunnen we vermijden dat vrachtwagens de stad doorkruisen om de kilometerheffing op de Grote Ring te ontlopen. Voor de Brusselaar betekent het dat er minder vrachtwagens in het gewest zullen rijden. Dat zal zowel de luchtkwaliteit als de mobiliteit in de stad ten goede komen,” stelt hij.

De kilometerheffing wordt in Brussel dus duidelijk aangewend “om de luchtvervuiling te bestrijden en vlotter verkeer te laten verlopen”. Volgens de Brusselse regering zal de heffing dus de levenskwaliteit van de Brusselaars verbeteren. In het communiqué wordt echter met geen woord gerept over de economische gevolgen van de drastische maatregel.

Wel stelt Brussels minister president Vervoort (PS) dat "met de toekomstige ontwikkeling van Schaarbeek-Vorming, deze kilometerheffing een eerste stap is op weg naar een betere territoriale spreiding van de logistieke sector in Brussel.”

Lees ook: Eerste reacties op kilometerheffing zijn zéér negatief