ERFA vreest nog sterker SNCF-monopolie na spoorhervorming

De in de zomer door de Franse overheid goedgekeurde spoorhervorming zou volgens de European Rail Freight Association (ERFA) leiden tot een nog groter monopolie van de SNCF. Vooral de onafhankelijkheid van spoornetbeheerder SNCF Réseau baart zorgen.

In het kader van de spoorhervorming die begin 2015 van kracht wordt, komt er een nieuwe structuur met SNCF als moederbedrijf met daaronder SNCF Réseau als spoornetbeheerder en SNCF Mobilité als operationele eenheid.

ERFA citeert de Franse krant Le Monde die spreekt van “een grove manipulatie die volledig indruist tegen de geest van de in de zomer goedgekeurde wet”. Volgens de Europese spoororganisatie komt het erop neer dat de SNCF opnieuw het volledige beheer krijgt over zowel operaties als infrastructuur, waardoor de zo belangrijke onafhankelijkheid van de spoornetbeheerder niet gegarandeerd zal zijn.

EPIC

Tot voor kort werd aangenomen dat SNCF Réseau een aparte entiteit zou worden, maar volgens ERFA blijkt uit het eerder deze maand door de SNCF opgestelde organogram dat het slechts één van vijf afdelingen in de zogenaamde SNCF EPIC-structuur vormt. EPIC staat voor ‘Etablissement public à caractère industriel et commercial’, ofwel een overheidsbedrijf dat verantwoordelijk is voor het beheer van een openbare dienst  met een industrieel en commercieel karakter. Zo’n EPIC-structuur kan nooit failliet gaan, aangezien de overheid ongelimiteerd garant staat.

De onafhankelijkheid van de spoornetbeheerder is niet enkel essentieel ten opzichte van de Europese wetgeving, maar is tevens cruciaal voor de groei en duurzaamheid van de spoorsector, aldus ERFA. Ze moet garant staan voor een niet-discriminerende en eerlijke toegang tot het spoornet voor nieuwe operatoren. Private operatoren hebben momenteel een aandeel van 27% op de Franse spoormarkt. In de voorbije drie jaar zorgden ze voor 1.000 nieuwe jobs.

Spoorregulator

Eerder deze maand  had ook al de Franse spoorregulator AFRA zijn bezorgdheid uitgesproken over de onafhankelijkheid in de nieuwe structuur en meer bepaald over mogelijke kruissubsidiëring, gebrek aan financiële transparantie en het gevaar op uitwisseling van gevoelige en strategische informatie onder de EPIC-structuur.

Ook het Franse postbedrijf La Poste heeft zo’n structuur en die werd door het Europese Hof in april van dit jaar nog bestempeld als niet-compatibel met de Europese interne markt. Volgens de Europese Commissie staat zo’n structuur gelijk met onwettige staatssteun.

ERFA besluit hieruit dat dit allesbehalve zal bijdragen aan de ontwikkeling van een efficiëntere en groeiende spoormarkt.