Eerstebuislegging stoomnetwerk: "Project van wereldformaat" (+ video)

In de Waaslandhaven is maandag symbolisch de eerste buis gelegd van Ecluse, een stoomnetwerk dat restwarmte van Indaver en SLECO naar naburige bedrijven brengt. De buizen zullen het uitzicht van de haven sterk veranderen, klinkt het.

Vlaams minister van Economie en Innovatie Philippe Muyters (N-VA) en minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) trokken maandagmiddag het doek van een groene buis, die vervolgens op fundamenten werd gelegd. Zo werd symbolisch de bouw gestart van Ecluse.

Dat wordt een netwerk van goed geïsoleerde buizen die doorheen de Waaslandhaven lopen. Het is een initiatief van Indaver en de joint venture SLECO. Bij de verbranding van hun afval komt restwarmte vrij. Met de warmte kan men stoom opwekken, die met een temperatuur van 400 °C en met een druk van 40 bar doorheen een vijf kilometer lang buizenstelsel zal lopen.

De buizen gaan in eerste instantie langs ADPO, Ashland, Monument Chemical, INEOS Phenol en Lanxess, die de stoom voor hun productieprocessen kunnen gebruiken. Parallelle leidingen voor het afgekoelde condenswater zijn nog warm genoeg om de kantoren van DP World-Antwerp Gateway te verwarmen. De werken duren naar schatting tot begin 2018, wanneer het systeem wordt opgestart.

Besparing

Het netwerk zal op verschillende manieren voor een besparing zorgen. De industriële (chemie)bedrijven moeten zelf geen gas meer opstoken om hun productieprocessen op de gewenste temperatuur te brengen. Dat zal naar schatting een besparing van zo'n 100.000 ton CO2 opleveren.

Volgens Peter Vandendriessche, CFO van Indaver, levert de stoom de deelnemende bedrijven een besparing van 10 tot 20 procent op in vergelijking met de gasgestookte ketels. "Warmte is veel goedkoper, en als de energieprijzen nog zouden gaan stijgen, dan gaan we het verschil met warmte nog kunnen vergroten. Dit is de weg die we in de komende jaren met Vlaanderen verder moeten inslaan", voegde Energieminister Tommelein daar nog aan toe.

Wereldformaat

"We starten hier een project van wereldformaat", zei Indaver-CEO Paul De Bruycker. "Met dit project bewijzen we trouwens dat 'Vlaanderen circulair' geen verre droom is en dat we tot heel wat in staat zijn als we de krachten bundelen."

Minister Muyters pikte daar op in:  "Bedrijven uit verschillende disciplines, soms concurrenten van elkaar, keken over het muurtje om samen maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Als overheid moet je daar de drempels verlagen", zei hei, verwijzend naar de 10 miljoen euro die Vlaanderen als strategische ecologiesteun heeft verleend voor het project. "De Haven van Antwerpen moet dit meer als troef gebruiken. Je kan zo aan de wereld tonen dat je naar duurzame energie gaan, die rechtszekerheid biedt."

Ecluse, dat in totaal zo'n 30 miljoen euro kost en en waarvoor havenbeheerder Maatschappij Linkerscheldeoever de partijen samenbracht, kan decennialang voortgaan. Burgemeester van Beveren Marc Van De Vijver (CD&V) was tevreden. Hij wees op de mogelijkheid voor de klimaatdoelstellingen. "Er zijn mensen in de wereld, niet de minste, die het wetenschappelijk bewijs naast zich neerleggen of eigen overheidsorganen het zwijgen opleggen. Maar laat ons eerlijk zijn, we kunnen voor de klimaatverandering de ogen niet sluiten", zei hij. "Met een capaciteit van 250 MW, wordt Ecluse een van de grootste stoomnetwerken in Europa. Bij volle capaciteit zal het 10 procent van alle groene warmte in Vlaanderen produceren." Volgens hem heeft het project niet enkel duurzaamheidswaarde, maar "het verankert ook de chemische industrie in de regio en de betrouwbare, kostenefficiënte energievoorziening is een stimulans voor bedrijven om zich hier te vestigen".

Mobiliteit

Van De Vijver wees erop dat de buizen het uitzicht van de Waaslandhaven sterk zullen beïnvloeden, doordat de buizen ook bovengronds lopen. "De impact van de werken op de mobiliteit in de haven zou minimaal zijn. Ik hoop op een goed verloop van de werken." Hij maakte van de aanwezigheid van Vlaamse ministers nog eens gebruik om te wijzen op de mobiliteitsproblemen in de Waaslandhaven die aangepakt moeten worden.

Het netwerk wordt gebouwd door A.Hak en Petrogas, onder meer in samenwerking met distributienetbeheerder Infrax. Volgens Infrax-CEO Frank Vanbrabant wordt er gekeken naar nog meer warmtenetten.

Andere bedrijven kunnen later nog aansluiten op het netwerk. Het netwerk zal dubbel zo veel stoom kunnen transporteren als nu wordt gevraagd. De bestaande bedrijven zouden hun vraag ook kunnen opdrijven.

Christoph Meeussen