24/4 - Verkiezingen mei: kiezen voor logistiek

Mobiliteitsthema's zetten de toon op het Flowsverkiezingsdebat vanochtend. Open Vld pleit voor een eigen spooroperator in de haven, sp.a heeft plannen voor een aangepaste kilometerheffing.

24 april 2019

Op een goede maand van de verkiezingen bracht Flows vanochtend vertegenwoordigers van zes partijen rond de tafel. Onder leiding van ad-interimmoderator Johan Proost (voorzitter VEA) gingen Christian Leysen (Open Vld), Wouter Van Besien (Groen), Johan Klaps (N-VA), Sam Van Rooy (Vlaams Belang), Jan Cornillie (sp.a) en Dirk De Kort (CD&V) in debat over de hete hangijzers in de haven. Het zwaartepunt lag op de discussie rond mobiliteit en modal shift, waar zowel Open Vld als sp.a enkele opmerkelijke proefballonnetjes lanceerden. 

Leysen: "Onafhankelijk spoorbedrijf voor de haven"

Open Vld-kamerlijsttrekker Christian Leysen speelt in op de verzuchting dat het openbaar vervoer, en dan vooral het spoorvervoer, binnen de haven best in handen zou komen van een aparte entiteit. "Als het openbaar vervoer in de haven goed zijn werk doet, hoef je niet te privatiseren", laat Leysen optekenen. "Maar in de haven moeten we durven nadenken over een andere bestuursvorm." Concreet bepleiten de liberalen de oprichting van een onafhankelijke beheerder die de sporen efficiënter en optimaler kan beheren en doen beheren. Het Havenbedrijf én Infrabel zouden van die constructie deel moeten uitmaken. Op die manier zouden drieduizend vrachtwagens per dag uit de file kunnen worden gehaald. “Er ligt duizend kilometer spoor in de haven die deel van de oplossing kan zijn. Als het niet lukt om die onder de huidige beheerder ten volle te benutten, laat ons dan een samenwerking opzetten die dat wel kan en die maatwerk kan afleveren", voegt Leysen eraan toe. Eerder bepleitten de Antwerpse liberalen ook het gebruik van de bestaande spoorverbindingen en (vroegere) treinstations op de linkeroever voor het personenvervoer. Privatisering is voor Vlaams Belang en sp.a geen optie. Sam Van Rooy van het zo samen: "De Lijn en de NMBS moeten gewoon hun werk goed doen. Een bedrijf als De Lijn zou het kleine grondgebied van Vlaanderen toch moeten kunnen bedienen? Ik kan er niet bij dat er gepleit wordt voor de oprichting van nieuwe vervoersbedrijven."

Cornillie (sp.a): "Slimme kilometerheffing rond grote steden"

Sp.a heeft dan weer plannen voor een aangepaste kilometerheffing. Jan Cornillie, gepokt en gemazeld op de studiedienst van de partij en nu Europees kandidaat, wil geen kilometerheffing voor het hele grondgebied, maar een 'slimme' heffing in de stadsregio's als Gent, Antwerpen en in het Brusselse. "Wij bepleiten een heffing die een prijs plakt op het gebruik van de infrastructuur op piekmomenten. Zeker op plekken waar er alternatieven voorhanden zijn voor de auto, en dat is bij uitstek in de stadsregio's het geval. Op die manier maak je 500 miljoen reiswinstbaten, in goederen- én personenvervoer. Met een heffing van 10 cent per kilometer in de spits heb je al een shift van 10% richting openbaar vervoer én een commerciële winst van 10%." De heffing afdwingen zou door camera's en nummerplaatherkenning gebeuren. Van Besien pikt in op het idee: waarom geen heffing invoeren die pas begint te lopen wanneer de bestuurder bijvoorbeeld een trein- of busstation passeert? 

Opvallend genoeg is N-VA'er Knaps het niet eens met het plan van Cornillie. "Een 'slimme' kilometerheffing is een goed idee, maar mag niet resulteren in beknotting van de arbeidsmobiliteit. Wie voor een bescheiden inkomen in de haven werkt, voelt de heffing veel harder. Loont werken dan nog wel? Als de kilometerheffing er komt, mag ze geen belastingverhoging worden." Leysen kant zich dan weer tegen een heffing als er geen mobiliteitsalternatieven voorhanden zijn. 

Modal shift, wie biedt meer? 

Nu het spook van Oosterweel door Antwerpen waart, mag duidelijk zijn dat alle partijen rond de tafel de mond vol hebben van een modal shift in mobiliteit en goederenvervoer. Dan komt ook de binnenvaart in het vizier. Bij het vragenrondje wijst expertisecentrum ICBO op de moeilijkheden met de afhandeling in de haven van Antwerpen, een extra argument om nog eens de aanpassing (of zelfs afschaffing) van de wet Major ter sprake te brengen. Voor Leysen moeten anomalieën zeker uit die wet geschrapt kunnen worden in het kader van modernisering, voor de partijen ter linkerzijde is tornen aan de wet Major uiteraard een taboe. 

Beerlandt: "Wanneer gebundelde visie?" 

Wie alvast niet onder de indruk is, is Marc Beerlandt van MSC en terminaluitbater MPET. "Er is hier geen gebundelde visie. Wij hebben 20.000 bewegingen op jaarbasis met gemiddeld 6 containers per binnenschip, die allemaal met duurbetaalde ploegenarbeid moeten worden behandeld. Een onhoudbare situatie. Er is geen bundeling. Daarbij: hoe wil je 15% spoorvervoer realiseren als er amper één lijntje naar de grootste terminal naar Europa ligt. Zo kunnen we nooit uitvoeren wat jullie ons als beleidsmakers opleggen. Ook de kosten van het initieel povere succes van de nachtopening hebben we zelf moeten dragen." 

Daar hebben de politieke vertegenwoordigers niet van terug. Klaps had liever een verregaande aanpassing van de wet Major gezien, maar volgens de N-VA'er lagen CD&V en links dwars, ondanks de 'cosmetische' aanpasingen aan het statuut door Kris Peeters. CD&V'er De Kort pleit voor sociaal overleg en wil vooral dat de havenvertegenwoordiging op Vlaams en federaal niveau met één stem spreekt om de uitdagingen te tackelen. Voorts heeft De Kort meer vertrouwen in de binnenvaart dan in de NMBS. Leysen pleit voor een doortastende overheid, waarbij de verantwoordelijken over de horizon van de legislaturen heen kijken. 

Conclusie: de dames en heren politici krijgen van de havencommunity hun huiswerk mee om in de komende legislatuur de hand aan de ploeg te slaan en met concrete oplossingen te komen voor de mobiliteitskwestie, die ook in dit debat de alfa en omega blijkt te zijn vanwaaruit de andere discussies voortspruiten. Afspraak op 26 mei. 

Michiel Leen 

Bekijk hier de video van het event