13/12 - Economische barometer 2019: onder vriespunt?

Walter Van Mechelen: "Bang voor vertrek rederijen door talmende overheid"

13 december 2018
€ 95.00
Flowslezers (incl ontbijtbuffet)
€ 115.00
Niet-abonnees (incl ontbijtbuffet)

Klare taal van Alfaportvoorzitter Walter Van Mechelen vanochtend tijdens het Flowsontbijt over de verwachtingen voor 2019: als de Vlaamse regering niet snel knopen doorhakt over extra capaciteit, trekken ongeduldige rederijen weg uit Antwerpen.

Het venijn zat hem in de staart vanochtend tijdens het druk bijgewoonde Flowsontbijtevent in Ekeren, dat in het teken stond van de vooruitzichten voor 2019. Met één oog op de nakende verkiezingen kreeg het panel – met de CEO van het Havenbedrijf Jacques Vandermeiren, Joost Uwents van WDP, econoom Peter De Keyzer (Growth Inc.), academicus Tom Woensel en Alfaportvoorzitter Walter Van Mechelen – de vraag voorgelegd wat er op hun verlanglijstje stond. Van Mechelen sprak klare taal: "Vanuit Alfaport vragen wij dat er eindelijk een beslissing wordt genomen over de grote werken, in het bijzonder over de extra containercapaciteit in Antwerpen. Er zijn momenteel slechts drie grote rederijgroepen meer over. Die blijven niet wachten op het getalm over een kaai meer of minder. Wij verwachten daadkracht. Ik vrees dat rederijen gaan afhaken door de besluiteloosheid van de regering." 

"Het is vijf voor één"

In een verdere reactie voegt Van Mechelen daar nog aan toe: "Concrete vertrekplannen zie ik momenteel niet, maar in onze contacten met de rederijen is duidelijk ongeduld te merken. Ik kan me goed voorstellen dat bepaalde groepen geen vijf jaar meer willen wachten om activiteiten uit te breiden. Ook concurrerende havens als Rotterdam zitten niet stil. Als je dan ziet hoe langzaam het overleg over de extra containercapaciteit loopt, met een systeem 9, 9 A, 9B. Beslis toch eindelijk eens, zodat de rederijen duidelijkheid hebben. Het is geen vijf voor twaalf, het is vijf voor één." 

Op 21 december wordt de finale variant van het negende project rond extra containercapaciteit aan de Vlaamse regering voorgelegd. In de loop van volgend jaar moet dan de beslissing vallen. 

Einde globalisering 

Het ontbijtevent van vanochtend was er vooral op gericht na te gaan hoe de haven- en logistieksector het komende jaar tegemoet zien. Volgens Tom Van Woensel van Antwerp Management School zijn de bedrijven behoorlijk positief, ook waar het de tewerkstelling betreft. Zelfs de onzekerheid over de brexit heeft een gouden randje: de Britten lijken aan het hamsteren te zijn geslagen. In het vierde kwartaal van 2018 importeerden ze nog 25 miljard meer dan anders aan goederen uit het Europese vasteland. 

Diezelfde brexit is evenwel een symptoom van een andere grote trend die wellicht in het volgende jaar nog zal opspelen: het einde van de globalisering. Econoom Peter De Keyzer houdt een helder betoog waarin hij de kentering in de tijdsgeest schetst. "De periode tussen 1989 en vandaag is er een geweest van ongebreidelde globalisering. Lange tijd gold er een groot geloof in de positieve effecten daarvan. Een land als België, een haven als die van Antwerpen, hebben het in de afgelopen decennia goed gedaan door de globalisering. Maar niet iedereen is in dezelfde mate vooruitgegaan: de allerarmsten zijn status quo gebleven, de Chinese middenklasse heeft geboomd, en de Westerse middenklasse voelt haar voorsprong afkalven. Dat verklaart de processen die leiden tot de brexit, de verkiezing van Donald Trump, het protest van de gele hesjes. De deglobalisering doet haar intrede. Het geloof is weg dat iedereen kan winnen bij geglobaliseerde handel." 

Joost Uwents van WDP is voorzichtig positief, op voorwaarde dat de handen uit de mouwen worden gestoken op het vlak van mobiliteit en infrastructuur. "Logistiek wordt altijd maar belangrijker en vormt steeds vaker het hart van een bedrijf. Dan moet je meer doen dan wat extra sporen leggen. We moeten van de achterstand van de voorbije jaren gebruikmaken om grote sprongen voorwaarts te zetten. Maar we blijven positief: na Nike zet nu ook Alibaba de stap naar België. Dat is een opsteker."

Vandermeiren: "Haven op kaart"

Havenbedrijf-CEO Jacques Vandermeiren is niet blind voor de uitdagingen die die veranderende context met zich meebrengt, maar met vijf miljard aan aangekondigde investeringen in de Antwerpse petrochemische cluster, verspreid over acht bedrijven, is de haventopman er gerust op dat de haven voor de komende decennia op de kaart is gezet. Om de uitdagingen voor de toekomst echt bij de horens te vatten, komt het er volgens Vandermeiren op aan om nu maar eens te bewijzen dat de Antwerpse haven een echte gemeenschap is, die samen oplossingen kan bedenken voor de prangende problemen, zoals mobiliteit of de zoektocht naar talent. Vandermeiren voegt er ook aan toe dat de verschillende afdelingen van het Havenbedrijf constant de evoluties in de wereld in de gaten houden en waar nodig de strategie aanpassen.

Flexibel Europa 

Ook de rol van China komt uitgebreid ter sprake. De nieuwe Zijderoute, de treinverbinding "One Belt, One Road" (OBOR) houdt de gemoederen bezig. Walter Van Mechelen ziet er geen concurrentie in voor het schip, maar eerder een interessante piste om noordelijke Chinese steden te ontsluiten en 'sidelines' te openen naar Oezbekistan, Rusland en de Kaukasus.

De Keyser waarschuwt niettemin dat Europa geen flyover-country mag worden. "OBOR is een voorbeeld van steun aan de wereldhandel vanuit Chinees perspectief: het moet vooral China ten goede komen. Europa moet daar iets tegenover kunnen zetten of het wordt overgeslagen. We zullen gaan naar een Europa waarin landen in kleinere, flexibeler verbanden samenwerken, zoals de Benelux of de Hanze-landen. Europa zal met meer dan één stem spreken, het idee van een grote politieke unie moeten we opgeven."

Lees ook: "NL’se bedrijven geven half miljoen aan opleidingen, Vlaamse nul euro"