ACV Young Dockers bouwen vakbond van de toekomst

Nieuws, Mensen
Roel Jacobus

De jongste jaren is het contingent havenarbeiders in Antwerpen, Gent en Zeebrugge sterk verjongd. In Gent ging het voornamelijk om vervanging van gepensioneerden, terwijl in Antwerpen en Zeebrugge samen meer dan 850 erkende havenarbeiders en logistieke arbeiders bijkwamen, bovenop de vervanging van de gepensioneerden. “Bijvoorbeeld in Zeebrugge is bij onze vakbond ruim een derde van de leden jonger dan 35 jaar. Daarom hebben we in de drie grote Vlaamse havens sinds maart de specifieke werking ACV Young Dockers opgestart”, zegt Niels Knockaert (tweede van links op de foto). Hij werd door ACV Transcom vrijgesteld om het Zeebrugse luik van de jongerenwerking te leiden.

In Zeebrugge steeg – onder meer door de arbeidsintensieve behandeling van stukgoed zoals auto’s – het aantal erkende havenarbeiders vorig jaar voor het eerst boven de tweeduizend. Deze aangroei kon niet meer opgevangen worden door jonge mannen uit Zeebrugge, Knokke-Heist en Blankenberge. “Het afgelopen decennium zagen we al steeds meer mensen uit de hele regio, tot Oostende en Oost-Vlaanderen. Het is ook niet langer een besloten wereld van voornamelijk zonen die hun vaders voetsporen stappen”, zegt Knockaert.

Aandacht voor automatisering

Die bredere kijk op de wereld uit zich ook in meer samenwerking met collega’s uit de andere havens. Behalve plaatselijke bijeenkomsten zijn er permanent overleg en talrijke ontmoetingen van geëngageerde havenarbeiders uit Antwerpen, Gent en Zeebrugge. Ervaren vakbondsleiders signaleren dat de jongeren zich veel meer dan vroeger bekommeren om de toekomst van hun beroep.

“Een voorbeeld hiervan is onze grote aandacht voor de gevolgen van automatisering en informatisering”, zegt jonge havenarbeider Niels Benoot (tweede van rechts op de foto). “Ik heb me op deze materie toegelegd want ze heeft een grote impact op de aard van de havenarbeid en de vraag naar nieuwe functieprofielen. Automatisering leidt onder meer tot een aantal paradoxen. Hoe efficiënter het geautomatiseerde systeem, hoe belangrijker de menselijke bijdrage van de operators. Mensen zijn daarbij minder talrijk maar hun betrokkenheid is cruciaal want als er een probleem is, zal een automatisch systeem de fout blijven herhalen tot het door een mens hersteld of stilgelegd wordt. Er wordt ook gesproken van automatische systemen om het laad- en losproces van megacontainerschepen te versnellen. Tijdens een congres dit jaar in Hamburg, dat ik met een Antwerpse collega bijwoonde, stelden we vast dat een menselijke operator toch sneller werkt. We kijken er daarom op toe dat het automatiseren van de havens op een faire en veilige manier gebeurt.”

Van kot naar digikot

De digitaal opgegroeide jonge generatie kijkt ook anders naar klassieke administratieve systemen, zegt Niels Knockaert: “Het klassieke werkboekje en het dagelijks bijwonen van de vrije aanwerving zijn een eindig verhaal. Vroeg of laat zal, zoals in Antwerpen, ook hier in Zeebrugge het ‘kot’ vervangen worden door een ‘digikot’. We zien dat de jonge generatie met deze traditie een andere, minder emotionele band heeft dan de oudere generatie. We zien die digitalisering trouwens overal in de maatschappij. Ook in onze vakbondswerking communiceren we dikwijls via whatsapp.”

Er zijn nog andere verschillen met de vorige generaties: “Door de grote vraag naar werkkrachten staan veel jongeren meteen op de timetable (vast rooster bij één werkgever) waardoor ze zelden of nooit in het ‘kot’ komen. Hierdoor kennen ze soms alleen hun ploegmakkers en weinig andere collega’s op de eigen terminal en zelfs helemaal niet op andere werkplaatsen. Velen stapten ook recht van de schoolbanken in het beroep en kennen nog niet hun rechten en plichten. Zeker omdat ook velen niet zoals vroeger door hun familie wegwijs gemaakt werden. Het is een uitdaging om deze generatie te bereiken. Toch is het noodzakelijk dat we ons hiervoor inspannen, want als vakbond is het onze plicht om over ieders welzijn te waken en om in het sociaal overleg iedereen te vertegenwoordigen”, aldus Knockaert.

Roel Jacobus