Extra miljoenen verlies op Betuweroute door Duitse traagheid

Nieuws, Logistiek
Adrie Boxmeer

Tussen de Nederlands-Duitse grens en Oberhausen moet over 70 km het ‘Derde Spoor’ worden aangelegd, zodat de goederentreinen niet over dezelfde rails rijden als de personentreinen. Voor het extra spoor moeten tientallen nieuwe viaducten en overwegen worden gebouwd. Oorspronkelijk hadden de werkzaamheden in 2022 klaar moeten zijn. Maar van de twaalf benodigde vergunningen heeft de Duitse spoorwegbeheerder DB Netz er nog maar twee binnen, zo vertelde de Nederlandse staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat onlangs aan de Tweede Kamer. Pas in 2021 zijn alle vergunningen rond, waardoor het Derde Spoor zeker niet voor 2026 klaar is.

Brandbrief

Door de ontbrekende aansluiting op Duits grondgebied reden er vorig jaar bijna vierduizend treinen minder over de Betuweroute dan gepland. In november sprak Allard Castelein, CEO van Havenbedrijf Rotterdam, zijn verontrusting hierover uit in een brandbrief aan de Duitse minister van Transport. Castelein: “In 2007 werd de Betuwelijn in gebruik genomen, maar nu meer dan tien jaar later kan niemand ons een officiële datum voor de ingebruikname of de geplande uitvoeringstermijn voor de aansluiting langs Duitse zijde geven.” 

Kosten lopen op

De Nederlandse financieel-economische tv-zender RTL Z berekent dat Nederland vanwege de Duitse traagheid jaarlijks zo’n 31 miljoen euro moet bijleggen. Want het onderhoud van de 172 km lange Betuweroute tussen de Rotterdamse haven en de Duitse grens kostte vorig jaar 46 miljoen euro. Nederland kreeg in 2018 aan gebruiksvergoedingen slechts 15 miljoen. De bouw van de Betuweroute kostte indertijd 4,7 miljard euro. Sindsdien lopen de kosten alleen maar op. Om de lijn voor vervoerders aantrekkelijk te maken, geeft de overheid namelijk kortingen op het gebruik.

Gevaarlijke stoffen

Omdat goederenvervoerders de Betuweroute niet optimaal kunnen benutten, kiezen velen tussen Rotterdam en de Duitse grens nu voor de zuidelijke route via Breda en Eindhoven. Dat betekent dat treinen met gevaarlijke stoffen door steden rijden over drukbereden spoor waarover ook personentreinen moeten. Het levert regelmatig vertragingen op.

Wel irritatie, geen compensatie

Pas als het spoor af is, kunnen er meer treinen overheen: jaarlijks tussen de 34.500 en 37.500. Vijf jaar later pas kan het maximumaantal van 165 per dag worden behaald, oftewel 43.000 treinen per jaar. Tot aan die tijd is de Betuweroute zeker een schip van bijleg. Volgens RTL Z wil Nederland de extra kosten niet proberen te verhalen op de Duitsers. Op het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bestaat weliswaar irritatie over de gang van zaken in Duitsland, maar Nederland heeft de oosterburen op spoorgebied hard nodig. Compensatie eisen zou alleen maar averechts werken.

Adrie Boxmeer