“Vlaamse logistieke sector is klaar voor e-commerce, overheid niet”

Nieuws, Logistiek
Philippe Van Dooren

Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) heeft zopas in Mechelen de conclusies bekend gemaakt van het project ‘VIL 4 e-boost’.  Daarin staat een heel duidelijk statement naar de politiek toe, wat verrassend is voor het instituut. Dit toont waarschijnlijk aan hoe groot de bezorgdheid van de logistieke sector is.

Met dit project wou het VIL een antwoord geven op de vraag waarom Vlaanderen momenteel veelal vanuit het buitenland wordt bediend voor e-commerce. De kernvragen hierbij waren: waarom zijn de buurlanden meer in trek voor e-distributiecentra? Op welke punten kan én moet Vlaanderen zich versterken?

Slechte score

Om deze analyse zo gefundeerd mogelijk te maken, heeft het VIL het consultancybureau PwC laten onderzoeken hoe goed (of slecht) Vlaanderen scoort op het vlak van vestiging van Europese e-commerce distributiecentra. Het rapport was klaar in november 2014. Daaruit bleek dat Vlaanderen op zich relatief goed scoort ten opzichte van de 44 regio’s die werden onderzocht. Maar ten overstaan van de ons onmiddellijk omringende, concurrerende regio’s is die score slecht: Vlaanderen komt pas op de zesde plaats, na Rheinland-Pfalz (DE), Saarland (DE), Wallonië, Zuid- en West-Nederland.

PwC bracht 21 locatiefactoren in kaart, waaronder de nabijheid van de koopkracht en de markt voor e-commerce, de investeringsaantrekkelijkheid, de beschikbaarheid van magazijnen/logistieke gronden, de wegendichtheid en de logistieke arbeidskost. In geen van deze ‘e-locatiefactoren’ haalt Vlaanderen de sterkste score.

Sterktes en zwaktes

Daarom heeft het VIL een zgn. SWOT analyse uitgevoerd met de sterktes en zwaktes, kansen en bedreigingen voor ‘ketenregie’ vanuit Vlaanderen.

“De sterktes zijn onder andere de centrale ligging, de marktnabijheid en sterk ontwikkelde netwerken van afhaalpunten. De belangrijkste zwaktes zijn daarentegen de congestie, de arbeidskost, het tekort aan magazijnen (en gronden) op de as Antwerpen-Brussel en te weinig gestructureerde begeleiding van buitenlandse investeerders door de overheidsdiensten”, aldus projectdirecteur Dirk De Vylder.

Als opportuniteiten noemt hij onder andere de snelle inhaalbeweging van e-commerce in Vlaanderen en de stroefheid van de fysieke winkels wat openingsuren betreft. De voornaamste bedreigingen zijn de verschuiving van e-commerce omzet naar het buitenland, de grotere maturiteit van de sector inzake magazijnen en IT in de ons omringende landen en de arbeidsvoorwaarden.

Even efficiënt

Een praktijktest werd opgezet om na te gaan hoe Vlaanderen zich verhoudt tot Nederland als het gaat om de efficiëntie van het logistieke netwerk voor de e-commerce. “Hieruit is gebleken dat de snelheid, de doeltreffendheid en de betrouwbaarheid even goed zijn, wat positief is voor de Vlaamse logistieke sector”, zegt De Vylder.

Toch dient het genuanceerd te worden: Nederland heeft wel een sterker gerodeerd apparaat op vlak van e-fulfilment en ondersteunende IT om buitenlandse (ook Vlaamse) webshops te ontvangen.

‘Overheid 4 e-boost’

De logistieke sector is dus klaar voor de e-boost en Vlaanderen heeft veel troeven, al was het maar omdat logistieke operaties zich vlakbij het e-commerce afzetgebied neerplanten. “De Vlaamse e-fulfilment centra hebben bewezen dat zij het vak onder de knie hebben. De testen van het VIL tonen aan dat ook Vlaamse bedrijven door hun hoge reactiviteit goed geplaatst zijn om vinnig in te spelen op deze groeiende markt”, oordeelt De Vylder.

“Maar ook de loonkost, het aanbod aan bouwterreinen en een gunstig investeringsklimaat spelen mee. Het zijn immers deze drie factoren die de basis vormen voor het succes van een e-logistieke ondernemer. En net voor deze drie factoren haalt Vlaanderen teleurstellende resultaten tegenover haar buurregio’s”, waarschuwt Liesbeth Geysels, algemeen directeur van het VIL.

Wil de overheid de inplanting van nieuwe spelers in de e-business stimuleren, dan zal ze snel moeten reageren. “Met dezelfde competitieve werkomstandigheden als in Nederland en Duitsland, zal de sector maar al te graag inspelen op de stijgende vraag naar e-commerce. Maar zonder ‘overheid 4 e-boost’, zowel op federaal als op regionaal niveau, kan het tij niet gekeerd worden”, besluit Geysels.

Zeventien deelnemende bedrijven

Aan het onderzoeksproject namen een groep van zeventien bedrijven, verladers, logistieke dienstverleners en lokale overheden deel. Dat waren bpost, Colruyt, Federal Mogul, Goodman, Groep Heylen, H. Essers, Katoen Natie, Norbert Dentressangle, ODTH, Procter & Gamble, Plus Logistics, POM Antwerpen, Post NL, Post NL International, Stad Antwerpen, Unigro en Yusen Logistics Benelux.