Oplossing snellere vernietiging cocaïne in de maak

Nieuws, Douane
Koen Dejaeger
20220817 Beveren GIP douane backscatter
De ‘backscatter’ van de douane is een tot scanner omgebouwde bestelwagen die zeecontainers in korte tijd controleert © Julie Desmet

De overheid krijgt de tonnen cocaïne die in de haven aangetroffen worden, amper verwerkt. Omdat gevreesd wordt dat criminelen de opslagloodsen in het vizier nemen, wordt er werk gemaakt van een versnelde vernietiging.

Er is omtrent de controle van containers en de drugsvangsten in de havens de jongste dagen heel wat te doen geweest. Naast het nieuws dat er nog te vaak risico-containers ontsnappen aan controles, vormt ook de grote hoeveelheid in beslag genomen drugs een veiligheidsrisico. De douane treft de drugs aan, waarna de politie en het parket worden geïnformeerd en de drugs bij de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) zouden moeten worden vernietigd.

Maar het probleem is dat er zoveel drugs worden aangetroffen, dat de vernietiging ervan te veel tijd in beslag neemt en de loodsen van de douane vol liggen, met de evidente veiligheidsrisico’s vandien.

Snelheid

“Niet de capaciteit is het probleem, want er zijn voldoende ovens die dit kunnen verwerken”, zegt woordvoerder van OVAM Jan Verheyen. “Ze hebben een capaciteit van 150.000 ton, dus dat is ruim voldoende. De bottleneck is evenwel het debiet.”

Toch wordt er op korte termijn gewerkt aan een oplossing. “De diverse diensten zitten deze week samen en er zijn enkele voorstellen om een en ander vlotter te laten verlopen. We bekijken ook of we het proces in de ovens kunnen versnellen, bijvoorbeeld door de lading meteen vanop de vrachtwagen in de oven te verladen.”

Over de veiligheid van de installaties en de medewerkers maakt Verheyen zich voorlopig geen zorgen. “We zijn er redelijk gerust in, want er liggen geen drugs opgeslagen en bovendien zijn de installaties vergund voor de verwerking van gevaarlijk afvalstoffen.”

Risico werknemers

“Het is niet zozeer een probleem van opslag, maar wel een van snelle vernietiging”, bevestigt ook Francis Adyns. “We zijn blij dat er nu een structurele aanpak van dat probleem komt die uitzicht biedt op een oplossing op korte termijn.”

Wordt het risico vandaag niet te groot om een goede werking van de diensten te garanderen, leggen we hem voor. “Er is gelukkig een schitterende samenwerking tussen de verschillende diensten, onder meer met het Antwerpse parket, maar natuurlijk is er een verhoogd risico”, aldus Adyns.

Hij ziet nog een bijkomend probleem. “Het is voor ons als douane niet eenvoudig om onze mensen gemotiveerd te houden. Als ze in de media moeten lezen dat zij ook als doelwit beschouwd kunnen worden, dan wordt het wel heel moeilijk om te werken. De douane stelt zaken vast en geeft die door aan de politiediensten, die daar een gevolg geven.”

Hetze

Er was de jongste dagen al veel te doen over het probleem van de trafiek van cocaïne via de Antwerpse haven. Kamerlid Ben Segers van Vooruit kaartte het probleem aan in het parlement en concludeerde dat een veel te groot deel van de containers (20%) verdwijnt nog voor ze kunnen worden gescand. 

De douane nuanceerde en stelde dat de cijfers verkeerd werden geïnterpreteerd. Volgens de douane ontglipt ’slechts’ 1,96% van de containers de controles. Als middel om op te treden tegen het verzuim van chauffeurs om zich naar de vaste scanner te begeven, kan de douane boetes opleggen. Het betreft een boete van 5.000 euro voor een eenmalige overtreding, en een boete van 7.500 euro voor recidivisten. Maar dat is een fractie van de opbrengst van een lading drugs die verstopt zitten in een container.

Zinloze boetes

In 2021 werden er zo 567 boetes uitgeschreven. In 121 dossiers werd een boete van 5.000 euro opgelegd (eenmalige overtreding) en in maar liefst 451 dossiers werd een boete opgelegd van 7.500 euro (recidive).

De boetes missen compleet hun doel, zo stelde voorzitter van de expediteursvereniging FORWARD Belgium Jef Hermans. “Met deze boetes tref je de crimineel niet, en de hoogte van de boete is een peulschil in vergelijking met de waarde van de cocaïne die mogelijk in de container zit.”

Het lijkt er dus op dat drugskoeriers maar wat graag de boete voor recidive betalen, die met 7.500 euro een peulschil is in vergelijking met de opbrengst van een lading drugs. 

Het parket van Antwerpen ziet intussen met lede ogen aan hoe de berichtgeving over de berg cocaïne in de haven viraal gaat. “De aandacht die eraan wordt besteed, maakt het risico alleen maar groter”, klinkt het.