Douanecongres: “Nood aan uniformiteit binnen douane-unie” (+fotoalbum)

Reportage, Douane
Melanie De Vrieze
Deelnemers aan het douanecongres
Achtste editie van het Douanecongres © Melanie De Vrieze

Ruim 200 professionals waren aanwezig op de 8e editie van het Douanecongres. De geopolitiek, digitalisering en toekomst van de douane-unie stonden centraal. “Er liggen veel veranderingen op tafel, terwijl de vorige nog niet altijd verteerd zijn.”

Het congres, een organisatie van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland en Flows, werd afgetrapt door Stephan Vanfraechem, directeur van Alfaport Voka. Hij wees op de gemeenschappelijke doelstelling van de industrie en de douane, namelijk de goederenstroom zo vlot mogelijk laten verlopen, op een correcte en veilige manier. “Dat gebeurt op basis van vertrouwen en respect voor elkaars bevoegdheid.”

Hij herinnerde de deelnemers aan zijn oproep van vorig jaar om het Memorandum of Understanding eindelijk te activeren. “Het is belangrijk om te zoeken naar wat wel kan in plaats van te focussen op wat niet kan.”

Nearshoring

De onderwerpen van het douanecongres werden gegroepeerd in drie blokken: de gevolgen van de geopolitieke verhoudingen voor de toeleveringsketen, de digitalisering en de toekomst van de douane-unie.

“Het lijkt wel of crisismanagement het nieuwe normaal wordt door de brexit, COVID-19, de oorlog in Oekraïne en de handelsoorlogen, vatte presentator Wim De Vilder het betoog van Frauke De Temmerman (Deloitte) over de uitdagingen op wereldvlak samen.

Tijdens het panelgesprek tussen Theo Notteboom (UAntwerpen), Frauke De Temmerman (Deloitte) en Kevin Verbelen (Agoria) kwamen bepaalde trends naar boven. Een daarvan is nearshoring. Bedrijven die gewoonlijk in Azië produceren, halen hun productie terug of openen productiefaciliteiten dichterbij. “Soms is het moeilijk om terug te halen wat je in China opgebouwd hebt”, nuanceert Theo Notteboom. “Daarom moet je goed kijken welke clusters je wel wil opbouwen. Technologie, geschoolde arbeidskrachten, beschikbaarheid van locaties, wetgeving en het politieke kader spelen hierbij een rol.”

Notteboom had het ook over friendshoring, waarbij bedrijven de productie terugbrengen naar landen met dezelfde normen en waarden.” Verbelen pikte daarop in. “Je ziet steeds meer ‘local voor local’. De wereld begrijpen wordt even belangrijk als het product dat je produceert.”

Douaneprocessen stroomlijnen

Over het tweede thema – digitalisering – kwamen zowel Bert Matthijs als Ivan Verborgh, respectievelijk administrateur operations en hoofd in formatiemanagement van de douane, spreken. Matthijs had het over het stroomlijnen van het aangifte- en controleproces. Die zogenaamde Douane 2.0 moet alles efficiënter laten verlopen, maar er is nog werk aan de winkel. Verborgh hamerde op de verschillende deadlines voor het MASP, het Europese strategische meerjarenplan voor de elektronische douane.

John Kerkhof (Portmade) en Joeri Stefanoff (MPET) benadrukten tijdens het panelgesprek dat de deadline heel krap is, maar dat ze niet anders kunnen dan de hand te reiken aan de douane. “Als we dat niet doen, nemen we genoegen met inefficiëntie”, aldus Stefanoff. “We moeten de systemen koppelen om meer transparantie te krijgen”, voegt Kerkhof eraan toe.

Meer uniformiteit

Het laatste thema focuste op de toekomst van de douane-unie. De invoering van het douanewetboek Union Customs Code (UCC) dateert nog maar van 2016, maar er liggen heel wat vernieuwingen op tafel. Dimitri Serafimoff, director Portmade/voorzitter CITI CLECAT overliep de tien aanbevelingen van de Wise Persons Group, die de Europese douanewetgeving tegen het licht houdt. Daartoe behoren onder meer e-commerce, datakwaliteit, aansprakelijkheid en system based approach.

Lees verder onder de foto. 

Panelgesprek Douanecongres
Panelgesprek met Kristian Vanderwaeren, Dimitri Serafimoff, Kristin Van Kesteren-Stefan en Daan De Vlieger

Tijdens het panelgesprek was Kristian Vanderwaeren, topman van de douane, duidelijk: “De douane-unie werkt niet goed. Er is behoefte aan meer uniformiteit. De data zitten nationaal, de commissie heeft die niet. Er is meer Europese risicoanalyse nodig.”
Daan De Vlieger (Deloitte) en Kristin Van Kesteren-Stefan (Port of Antwerp-Bruges) zijn het eens dat de wijzigingen nodig zijn, maar merken op dat het snel gaat. “Bedrijven hebben amper de tijd om op adem te komen”, aldus Van Kesteren-Stefan.

De achtste editie van het douanecongres werd afgesloten door minister van Financiën Vincent Van Peteghem. Hij beloofde alvast 20 miljoen euro voor de ontwikkeling van een IT-applicatie die de douaneprocessen moet stroomlijnen.