Speerpuntcluster VIL wordt aanspreekpunt voor logistiek Vlaanderen

Het VIL is gisteren definitief aangesteld als ‘speerpuntcluster’. Dat betekent dat logistiek wordt bevestigd als een van de vijf Vlaamse strategische groeipolen, alsook dat het VIL op 1 januari 2017 hét aanspreekpunt wordt voor logistiek Vlaanderen.

Met zijn nieuwe clusterbeleid wil de Vlaamse Regering inzetten op het versterken van strategische samenwerkingsverbanden tussen bedrijven. Dat logistiek binnen dat beleid een grote rol moet spelen, werd bijna twee jaar geleden door minister van Innovatie Philippe Muyters (N-VA) aangekondigd. Hij onthulde toen zijn clusterfilosofie, waarbij expertise wordt gebundeld en gefocust op samenwerking en valorisatie. Ook werd beslist dat het aantal van die clusters beperkt zou blijven, waardoor de regering een aantal competentiepolen – de zogeheten lichte structuren – zoals het Vlaams Instituut voor de Mobiliteit, liet uitdoven.

Van de vijf sectoren waarop Vlaanderen duidelijk wil inzetten en die in de toekomst economisch het verschil moeten maken, zijn er inmiddels vier gekend: naast logistiek zijn dat chemie, nieuwe materialen en agrofood. Naar verluidt heeft de Vlaamse regering nog niet beslist welke de vijfde wordt. In de wandelgangen wordt onder andere over de farma gesproken.

Een belangrijke vraag was echter wie de trekkers zouden zijn van deze nieuwe structuren. Het VIL werd begin dit jaar formeel aangeduid om een voorstel tot speerpuntclusterorganisatie logistiek uit te werken. Gisteren werd het businessplan dat het hiervoor uitwerkte finaal goedgekeurd door het Hermesbeslissingscomité van VLAIO (Red.: het Vlaamse agentschap voor innoveren en ondernemen).

Het VIL wordt dus vanaf 1 januari 2017 de trekker van de speerpuntcluster logistiek. Daarnaast is ook beslist dat het FISCH de clusterorganisatie wordt voor de duurzame chemie. De twee resterende dossiers zijn nog lopende.

Draagvlak bij bedrijven

Volgens minister Muyters hebben het bewezen trackrecord en de grote gedragenheid door de bedrijven bijgedragen tot deze erkenning van het VIL door de Vlaamse Regering. De bedrijven spelen een zeer grote rol binnen het clusterbeleid en het feit dat VIL meer dan 500 clusterleden telt, heeft duidelijk meegespeeld.

“Als je wil dat innovatie ook effecten heeft op het terrein, moeten de bedrijven ook zelf echt vragende partij zijn en de meerwaarde inzien. Het hoofddoel van de speerpuntclusters is de samenwerking en interactie tussen de bedrijven en de kennisinstellingen verbeteren en de bedrijven ondersteunen zodat ze hun innovatieve ideeën ook daadwerkelijk vermarkt krijgen. Het VIL heeft een significant draagvlak bij bedrijven, waardoor het voor logistiek de geknipte organisatie is om hier het voortouw te nemen”, zegt de minister.

Vier domeinen

“De grootste voldoening haalt het VIL uit de erkenning van het belang van logistiek voor onze regio én de erkenning van het VIL als single point of contact voor logistiek in Vlaanderen. De erkenning van speerpuntclusters voor een periode van tien jaar laat ook toe om daadwerkelijk werk te maken van een langetermijnvisie”, vult een opgetogen VIL-voorzitter Danny Van Himste (foto) aan.

De speerpuntcluster logistiek zal focussen op vier domeinen: digitalisering, Flanders Gateways, duurzaamheid en omnichannel. Rond deze vier domeinen gaat het VIL projecten lanceren, netwerkactiviteiten organiseren, beleidsadvies en -ondersteuning geven, training en vorming faciliteren en een internationale dimensie toevoegen. Dat zal samen met partners uit de zogenoemde triple helix gebeuren; de overheid, de onderzoeksinstellingen en de bedrijven.

Functie VIL anders ingevuld

Volgens VIL-directeur Liesbeth Geysels blijven meerdere taken grotendeels dezelfde, maar worden ze anders ingevuld. Ook komen er nieuwe activiteiten bij. “Eigenlijk waren wij al een cluster avant la lettre, omdat in onze projecten de focus al heel duidelijk op de bedrijven lag. Ze werden reeds zeer nauw betrokken bij onze projecten, die duidelijk op toegepast onderzoek focussen. Bij de nieuwe projecten zal de klemtoon nu ook op het voor- en natraject liggen. Dit betekent dat meer ingezet wordt op basisonderzoek in samenwerking tussen de bedrijven en de universiteiten en hogescholen, en op het beter in de praktijk valoriseren van de resultaten van de projecten”, zei ze aan Flows.

Een nieuwe activiteit voor het VIL is de internationalisering. Volgens Geysels wordt aan de speerpuntclusters gevraagd meer aandacht te geven aan Europese projecten binnen het Horizon 2020-programma van de EU. “Wij deden dat al, maar op beperkte schaal en niet echt proactief. Daarnaast dient niet alleen de cluster te internationaliseren, maar is het ook de bedoeling dat wij de bedrijven stimuleren om actief deel te nemen aan dergelijke projecten en dat wij hen daarin ondersteunen,” zo zegt de directeur.

Lang parcours

Tussen de aankondiging van het clusterbeleid en de aanstelling van de eerste speerpuntclusters is bijna twee jaar voorbijgegaan. Dat het zo lang duurde had deels te maken met het feit dat de Vlaamse regering dat nieuw beleid aanvankelijk nog praktisch moest uittekenen, maar ook dat aan de kandidaat-speerpuntclusters een sluitend businessplan werd gevraagd. De lat lag daarbij zeer hoog.

“Wij hebben meer dan een jaar aan ons dossier gewerkt. Er is een externe marktbevraging én een interne ledenbevraging gedaan rond clusterthema’s en activiteiten; er zijn gedurende maanden gesprekken gevoerd met de partners uit de triple helix, zowel in binnen- als buitenland; ettelijke vergaderingen met de raad van bestuur en meerdere brainstorms en workshops gehouden”, zo zegt Van Himste.

VIL gaat van start als speerpuncluster op 1 januari.  De officiële aftrap gebeurt op 25 januari tijdens de nieuwjaarsreceptie van het VIL, in aanwezigheid van minister Muyters.

Philippe Van Dooren