VIL wil afval naar Vlaamse havens halen

Het project ‘Flanders Recycling Hub’ van het VIL is dinsdag gestart. Het wil de Vlaamse havens op de wereldkaart zetten als aantrekkingspool voor materialenstromen en recyclageactiviteiten. Liefst 21 bedrijven – een record – doen mee.

Het project van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) kadert binnen het Vlaams Materialenprogramma (VMP), een publiek-privaat initiatief dat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) in 2012 lanceerde. Eén van de strategische hefboomprojecten van dat programma is de uitbouw van Vlaanderen als recyclagehub voor Europa via haar zeehavens.

"Afval is het nieuwe goud", wordt gezegd. Feit is dat recyclage een zeer groot economisch potentieel heeft. De tijd dat afval een vies woord was, is immers voorbij. Integendeel: het is nu een grondstof en Vlaanderen wil deze nieuwe materialenstromen aantrekken.

Stromen aantrekken

Het collectief onderzoeksproject ‘Flanders Recycling Hub’ van het VIL past in dat kader. Het wil een ‘roadmap’ uitstippelen om Vlaanderen uit te bouwen tot een internationale recyclagehub waar materialen aangevoerd, gerecupereerd en weer geëxporteerd worden.

“Vlaamse bedrijven beschikken al over een uitgebreide knowhow op het vlak van recyclage. Zij behoren tot de wereldtop, maar dat volstaat niet om van Vlaanderen een recyclagehub van internationaal formaat te maken. De materialenstromen komen niet vanzelf”, aldus project officer Hans Vandenborre.

Booming business

Met het project wil het VIL nagaan op welke manier de gunstige logistieke uitgangspositie en de aanwezige kennis ingezet kunnen worden om Vlaanderen stevig op de kaart van de circulaire economie te zetten.

“Deze business groeit immers sterk en biedt interessante mogelijkheden, niet alleen voor de gespecialiseerde industrie, maar ook voor de logistieke dienstverleners, de afvalsector en de rederijen”, zegt Liesbeth Geysels, algemeen directeur van het VIL.

Het project wordt door het VIL en 21 bedrijven uitgevoerd, in samenwerking met de OVAM en VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) als partners. De deelnemende bedrijven zijn: 3M, Agfa Graphics, Alders Internationaal Transport, BASF, Bebat, Belgian Scrap Terminal, Bollegraaf Recycling Solutions, Cemlog, De Neef Chemical Processing, Fostplus, Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, Havenbedrijf Gent, Haven van Zeebrugge, Indaver, IVBO, Kunnig, Maatschappij Linkerscheldeoever, POM West-Vlaanderen, Ravago Production, Umicore en Van Gansewinkel.

De belangstelling is dus divers: de deelnemende bedrijven zijn een mix van onder meer logistieke dienstverleners, verladers, recyclagebedrijven, havenbedrijven, infrastructuurbeheerders en een provinciale ontwikkelingsmaatschappij.

Van analyse tot proefproject

In een eerste fase zal een stand van zaken opgemaakt worden en zal de markt onderzocht worden. In dat kader zal een antwoord gezocht worden op talrijke vragen, zoals:

  • Welke materialenstromen (papier, glas, tweedehandswagens,…)  bestaan er vandaag?
  • Welke oorsprong, bestemming en omvang hebben ze en welke kunnen we naar hier halen?
  • Welke (opkomende) recyclagetechnologieën bestaan er?
  • Wat laat de Vlaamse wetgeving toe?
  • Hoe pakken andere havens die zich als recyclagehub profileren het aan?

Die analyse moet leiden tot het opsommen van de meest beloftevolle stromen. Voor deze zal dan een concreet kosten-batenplaatje en logistiek concept worden uitgewerkt.

Op basis daarvan zal een ‘case’, die als meest beloftevol wordt beschouwd, gekozen en uitgewerkt worden. Tot slot zal die case binnen een proefproject in praktijk getest worden. Eind 2017 zullen de resultaten gekend zijn.

Roadmap

Het is de bedoeling van het VIL dat de conclusies in een ‘roadmap’ gegoten worden, waarin de kansen voor Vlaanderen beschreven en vertaald worden in een actieplan. 

“Het project zal dus deels een adviserende functie hebben. Het zal Vlaanderen en haar bedrijven beter in staat stellen om de investeringen en infrastructuurvereisten in te schatten en eventueel belemmerende factoren aan te pakken”, verklaart Vandenborre.

Vlaams Materialenprogramma

“Dit project van het VIL is een schitterend voorbeeld van wat we met het Vlaams Materialenprogramma willen bereiken”, zegt Henny De Baets, administrateur-generaal van de OVAM.

“Overheden, bedrijven en kennisinstellingen bundelen kennis en middelen om materialenkringlopen te sluiten en de circulaire economie een stapje dichter bij te brengen. In dit project worden twee unieke Vlaamse troeven gebundeld: de eerste is onze unieke ligging in het centrum van Europa; de tweede een uitgebreide expertise op het vlak van afvalbeheer en recyclage, het gevolg van 35 jaar ambitieus en consequent afval- en materialenbeleid”, aldus De Baets tot slot. (PHVD)