OPINIE: Van Breedam: 'Huidig verdienmodel logistiek keert tij niet'

De logistiek staat voor gigantische uitdagingen. Internetgiganten staan klaar om de keten in kaart te brengen en zo zelf te beheersen. Alex Van Breedam, CEO van Tri-Vizor, pleit ervoor dat de overheid snel de juiste stimulansen geeft opdat in ons land zelf een systeem van 'physical internet' ontstaat, waarmee logistieke stromen kunnen worden gebundeld.

De logistieke sector verkeert vandaag in moeilijkheden en wordt veelal aangewezen als schuldige voor veel maatschappelijke overlast en problemen. De sector is meer dan ooit gefragmenteerd en dit heeft een grote maatschappelijke impact. Niet enkel het zeer grote aantal kleine logistieke bedrijven die allemaal hun stukje van de goederenstroom opeisen, maar steeds meer ook kleinere en frequentere leveringen veroorzaken veel maatschappelijke hinder.

De levertijd wordt alsmaar korter, voornamelijk gestuurd door de dogma’s van de e-commerce: 'next day' of zelfs 'same day'. In een tijd van groeiend capaciteitstekort (niet alleen in infrastructuur maar bijvoorbeeld ook in vrachtwagenchauffeurs), vertaalt zich dit allemaal in het verder versnippering van stromen, een groeiende 'camionettisering' en verlammende congestionering van onze samenleving.

Capaciteit collectiviseren

Met haar huidige verdienmodellen, die ervan uitgaan dat er voldoende vervoerscapaciteit voor handen is, zal de logistiek het tij niet kunnen keren. Het snel groeiend capaciteitstekort kan enkel beantwoord worden door capaciteit te collectiviseren en dus te delen tussen meerdere verladers, die hun stromen moeten bundelen en consolideren.

De oplossing oogt simpel: dikke stromen heen en terug in evenwicht, hetgeen tegelijk de transportkost en de maatschappelijke hinder minimaliseert en de frequentie maximaliseert. Clusteren, bundelen, delen en poolen zijn hierbij de codewoorden. Er groeit consensus over het na te streven eindbeeld: het 'physical internet'. Steeds meer bedrijven, academici en nu ook overheden zien daarin het model voor een faire en duurzame logistiek van de toekomst.

Juiste stimuli

De overheid heeft een aantal sleutels in handen in de evolutie naar dat 'physical internet'. Door de juiste stimuli te voorzien kan de overheid helpen om de logistieke sector sneller tot de concepten van het 'physical internet' te brengen.

Belangrijk uitgangspunt is het creëren van een level playing field waardoor de maatschappelijke hinder wordt doorgerekend aan de gebruiker. Heffingen en taksen zullen zelfs noodzakelijk zijn om snel de negatieve mobiliteitsspiraal te doorbreken. Een level playing field wordt de stimulans om meer capaciteit collectief beschikbaar te maken, met synchromodaliteit als ultiem streefdoel voor samenwerking tussen de transportmodi. Aan de hand van een intelligent clusterbeleid, geïntegreerd in een hernieuwd ruimtelijk beleid, kan de overheid vele synergiën voor bedrijfsleven en samenleving genereren door bedrijven met complementaire goederenstromen fysiek samen te zetten en te faciliteren via bedrijfsparkmanagement.

Logistieke keten integreren

Wanneer bedrijven en organisaties moeten samenwerken, wordt de informatiestroom cruciaal. Het ontstaan van steeds meer informatiedeelplatformen, waarmee stromen kunnen geconsolideerd worden, effenen het pad naar het 'physical internet'. Het ontbreken van neutrale, vertrouwenwekkende governancemodellen maken dat het succes van de deelplatformen in de logistiek vandaag nog te beperkt is.

De overheid kan een sturende rol opnemen in het definiëren van governancemodellen voor publieke en private gegevens, maar ook wat betreft standaardisatie, uniformisering en automatisatie. Dit moet vermijden dat ook in de logistiek de informatiedeelplatformen op termijn beheerst zullen worden door de nieuwe monopolisten van de informatiestromen, met name de huidige internetgiganten, die stilaan de logistiek zelf beginnen te integreren in hun 'convenience shopping'.

Het 'physical internet' integreert de volledige logistieke keten. Voor Vlaanderen betekent dit een integratie van havens als gateways, de 'extended gateways' en het hinterland tot en met de zogenaamde 'last mile'. Het is duidelijk dat de havens in afstemming met het Vlaamse achterland een meer actieve regierol zullen moeten opnemen om ervoor te zorgen dat de maatschappelijke toegevoegde waarde van de logistiek gegarandeerd blijft. Zo kan de logistiek ook de andere industriële sectoren versterken.

New deal

Het is misschien net de moeilijke verhouding tussen logistiek en maatschappij vandaag die een uniek momentum biedt om de logistiek radicaal te hertekenen en van onze regio de slimme en duurzame regisseur te maken van het 'physical internet'. Dat kunnen we alleen maar als we de krachten bundelen: bedrijfswereld, onderzoekswereld en overheid die een 'new deal voor de logistiek' aangaan. Als wij het in Vlaanderen niet zelf doen, dan staan nieuwe, maar gigantische bedrijven uit andere sectoren klaar om het over te nemen, desgevallend zonder ons.

Hier vindt u het volledige document.