Met Crowd Logistics tast VIL grenzen deeleconomie af

Nog dit voorjaar wil het VIL een project opstarten rond Crowd Logistics. Daarbij worden particulieren of semiprofessionals ingezet voor pakjestransport. Dat is vrij controversieel, maar volgens het VIL is het beter om zich erop voor te bereiden.

Bij Crowd logistics organiseren gewone burgers, individueel of collectief, de verzending van pakketten in de normale uitoefening van hun persoonlijke verplaatsing. Meestal wordt hiervoor een technologisch platform of een app gebruikt. Wereldwijd zijn er al vrij veel experimenten aan de gang, die zich soms in een commercieel stadium bevinden. Deze gaan uit van start-ups zoals Uber Rush en Instacart is de VS, Tiramizzo in Duitsland, Parcify in België. Maar het komt ook uit de hoek van gevestigde bedrijven zoals MyWays van DHL in Zweden of On My Way van Amazon.

Tijdens de jongste Summit eind vorig jaar van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) over disruptie in de logistiek werd onder andere MyWays door Markus Kükelhaus, van DHL Trends Research, voorgesteld. Deze ‘last mile’-oplossing is de afgelopen twee jaar met succes getest in Zweden. Het filmpje dat hij toen liet zien, legt het systeem van de ‘crowdsourced’ leveringen goed uit.

Er bestaan wel zeer talrijke varianten van deze nieuwe vorm van logistiek. In sommige gevallen ligt de klemtoon op het verminderen van de kostprijs van de aanhuisleveringen, in andere het versnellen van het leveringsproces, onder andere in het kader van 'same day'-leveringen, en in nog in andere op een levering op het moment dat u zeker thuis bent.

Een rode draad doorheen al deze experimenten is de bezorgdheid rond de betrouwbaarheid van de leveringen, de afbakening van de verantwoordelijkheden, de verzekeringsaspecten, de mogelijkheid tot diefstal, en dergelijke meer.

Niet zonder controverse

Net als andere voorbeelden van deeleconomie, zoals Uber en airbnb, is crowd logistics niet zonder controverse. Particulieren voeren een dienst uit zonder dat zij onderworpen worden aan vergunningen, sociale regels, verzekeringen, en noem maar op. Deze controverse bestaat overigens al langer, van voor de opkomst van de ‘peer-to-peer’-economie: zo heeft men in België en een aantal andere EU-landen geen transportvergunning nodig voor een transportvoertuig met een nuttig laadvermogen benden de 500 kilogram. In de nieuwe transportwet van 2014 is trouwens voorzien dat die limiet naar 0 kilogram wordt gebracht, maar de KB’s ontbreken nog.

Crowd logistics is dus niet vrij van controverse, maar volgens VIL-directeur Liesbeth Geysels heeft het weinig zin om de ogen te sluiten voor deze nieuwe trend. “De eerste pilootprojecten worden al opgezet in het buitenland. Met dit project willen we ervoor zorgen dat onze bedrijven ten minste voorbereid zijn indien crowd logistics doorbreekt. We willen hen tevens de opportuniteiten van crowd logistics aantonen, in plaats van de bedreigingen”, zegt ze.

Businessmodellen

“Het is ook de bedoeling om vanuit werkbare businessmodellen, de economische en maatschappelijke impact duidelijk te maken. Dit zal verwezenlijkt worden door concrete Return On Investment-berekeningen (ROI), impactanalyses en praktijktesten”, klinkt het nog.

Zoals andere VIL-projecten is een parcours uitgestippeld dat gaat van het verkrijgen van inzichten en het opsommen van wat er zich in die markt nu al afspeelt, tot een aantal praktijktesten. Tijdens dat parcours zal tevens het wettelijk kader geschetst worden, waarbij voornamelijk zal gekeken worden naar het aspect productverantwoordelijkheid.

In het kader van het project zal tevens een analyse gedaan worden van de crowdgebaseerde toepassingen en de achterliggende businessmodellen. Zoals hierboven aangegeven worden deze nieuwe diensten aangeboden door zowel logistieke bedrijven, als retailers, als dienstenleveranciers en dit zowel voor B2C als B2B.

Impactanalyse

Andere aspecten van het project zijn het berekenen van de economische haalbaarheid (ROI) van die businessmodellen. En een ruimere impactanalyse op alle stakeholders binnen de supplychain van B2C en B2B (kleinere hoeveelheden). Hiervoor zal een multi-actor multi-criteria analyse worden uitgevoerd op de economisch haalbare businessmodellen.

Tot slot zal een pilootproject opgezet worden voor zowel een B2C- als B2B-toepassing, ter validatie van de economische en maatschappelijke impact.

Opstart

De opstart van het VIL-project is voorzien voor de maand februari. De doelgroep bestaat uit verladers, webshops en logistieke dienstverleners, voornamelijk betrokken bij de 'last mile'-logistiek.

Momenteel zoekt het VIL nog bedrijven die in het Crowd Logistics-project willen stappen. Naar verluidt is de belangstelling voor het project groot en hebben een aantal spelers zich nu al aangemeld.